गोमूल्यनिर्णयः — The Determination of Value through the Cow
Nahuṣa–Cyavana Episode
आत्मानमाख्याति हि कर्मभिर्नर: सुशीलचारित्रकुलै: शुभाशुभै: । प्रणष्टमप्याशु कुलं तथा नर: पुन: प्रकाशं कुरुते स्वकर्मत:
ātmānam ākhyāti hi karmabhir naraḥ suśīlacāritrakulaiḥ śubhāśubhaiḥ | praṇaṣṭam apy āśu kulaṃ tathā naraḥ punaḥ prakāśaṃ kurute svakarmataḥ ||
Wika ni Bhishma: Ang tao ay tunay na nakikilala sa kanyang mga gawa—mabuti man o masama—at sa pino ng kanyang pagkatao, asal, pag-uugali, at angkan. Kahit ang kanilang lahi ay nalugmok at nalimot, magagawa pa rin ng isang lalaki na mabilis itong ibalik sa dangal at paggalang ng madla sa lakas ng sarili niyang mga kilos.
भीष्म उवाच
A person’s real identity and worth are revealed by conduct and deeds; even if lineage is damaged, ethical action can restore honor and recognition.
In Bhishma’s instruction on dharma, he emphasizes that social standing is not fixed by birth alone: one’s actions and character publicly define a person and can even revive a fallen family’s reputation.