Shloka 20
Brāhmaṇa-pūjā, Haviḥ-dāna, and the Vāsudeva–Pṛthivī Saṃvāda
Chapter 34
केशव! जिनके मनमें ममता नहीं है
nārada uvāca | keśava! yeṣāṁ manasi mamatā nāsti, ye pratidhvandvair rahitāḥ, lajjām atikrāntāḥ, kvacid api nirprayojanāḥ; vedajñānabalena durdharṣāḥ, pravacanakuśalāḥ, brahmavādinaḥ; ahiṁsāyāṁ tatparāḥ satya-vratāś ca sadā, indriyasaṁyama-mano-nigraha-sādhaneṣu saṁlagnāḥ—tān ahaṁ namasyāmi || devatātithipūjāyāṁ yuktā ye gṛhamedhinaḥ | kapotavṛttayo nityaṁ tān namasyāmi yādava ||
Wika ni Nārada: “O Keśava, ipinupugay ko yaong sa puso’y namatay na ang pag-aangkin—malaya sa mga salungatan, nakaangat sa hiya, at walang makasariling layunin saanman. Pinalakas ng kaalaman sa Veda, sila’y nagiging di-matitinag; bihasa sa pagtuturo, sila’y nagsasalita tungkol sa Brahman. Nakatuon sa ahimsa, tinanggap nila ang panghabambuhay na panata ng katotohanan, at patuloy na nagsasanay sa pagpipigil ng mga pandama at sa pagwawagi sa isip. At, O Yādava, ipinupugay ko rin ang mga maybahay na laging namumuhay sa ‘pamumuhay ng kalapati’—nasasapatan sa kaunti—at masigasig sa pagsamba sa mga diyos at sa paggalang sa mga panauhin.”
नारद उवाच
Educational Q&A
Nārada honors two complementary ideals of dharma: (1) the renunciate-like sage who is free from possessiveness, steady amid opposites, devoted to ahiṁsā and satya, and disciplined in mind and senses; and (2) the exemplary householder who lives simply (kapota-vṛtti) while faithfully worshiping the gods and serving guests. The teaching is that spiritual excellence is measured by inner detachment and ethical restraint, whether in ascetic life or in household life.
In Anuśāsana Parva’s instruction-focused setting, Nārada addresses Kṛṣṇa (Keśava/Yādava) and offers reverential salutations to virtuous Brahmins—first describing the qualities of spiritually formidable teachers of Brahman, then praising householders devoted to ritual duty and hospitality. The passage functions as a moral commendation of ideal conduct across āśramas.