Shloka 37

ब्राह्मणपूजा-राजधर्मः | Royal Duty of Honoring Learned Brahmins

Devanagari script

ततस्तु वैतहव्यानां वधाय स महीपति: । पुत्र प्रस्थापयामास प्रतर्दनमरिंदमम्‌,इसके बाद राजाने अपने पुत्र शत्रुदमन प्रतर्दनको वीतहव्यके पुत्रोंका वध करनेके लिये भेजा

Transliteration

tatastu vaitahavyānāṁ vadhāya sa mahīpatiḥ | putraṁ prasthāpayāmāsa pratardana-marindamam ||

Translation

Pagkaraan, ang hari—nagnanais na lipulin ang mga Vaitahavya—ay isinugo ang kaniyang anak na si Pratardana, ang manlulupig ng kaaway, upang isagawa ang kanilang pagwasak. Ipinakikita ng pangyayaring ito kung paanong ang patakaran ng hari ay maaaring maging minanang karahasan, kapag ang ama’y nagbibigay-pahintulot sa anak na ituloy ang isang digmaang paghihiganti.

Word by Word

• ततः: then, thereafter
• ततः: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (तद्-प्रातिपदिकात् अव्यय)
• Form: अव्यय

• तु: but/indeed (emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: तु
• Form: अव्यय

• वै: indeed, surely
• Type: Indeclinable
• Root: वै
• Form: अव्यय

• वैतहव्यानाम्: of the Vaitahavyas
• Type: Noun
• Root: वैतहव्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन

• वधाय: for the killing/slaying
• वधाय: Sampradana
• Type: Noun
• Root: वध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन

• सः: he
• सः: Karta
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• महीपतिः: the king (lord of the earth)
• महीपतिः: Karta
• Type: Noun
• Root: महीपति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• पुत्रम्: son
• पुत्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• प्रस्थापयामास: sent forth, dispatched
• Type: Verb
• Root: प्र-स्था (धातु) / प्रस्थापयति (णिच्-प्रयोग)
• Form: लिट् (परस्मैपद), प्रथमपुरुष, एकवचन

• प्रतर्दनम्: Pratardana (proper name)
• प्रतर्दनम्: Karma
• Type: Noun
• Root: प्रतर्दन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• अरिंदमम्: enemy-subduing (epithet)
• Type: Adjective
• Root: अरिंदम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhishma
• Pratardana
• the king (mahīpati)
• Vaitahavyas

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse highlights the ethical weight of royal decisions: a king’s resolve to punish or destroy an enemy group can become a sanctioned duty for the next generation, showing how vengeance and statecraft can perpetuate cycles of violence.

What is happening in the narrative?

Bhishma narrates that the king, aiming to kill the Vaitahavyas, sends his son Pratardana—praised as an enemy-subduer—to undertake the campaign against them.