ब्राह्मणपूजा-राजधर्मः | Royal Duty of Honoring Learned Brahmins
ऑपनआक्राा बछ। अकाल त्रिशो&्थ्याय: वीतहव्यके पुत्रोंसे काशी-नरेशोंका घोर युद्ध
Yudhiṣṭhira uvāca | śrutaṃ me mahad ākhyānam etat kurukulodvaha | suduṣprāpaṃ yad bravīṣi brāhmaṇyaṃ vadatāṃ vara ||
Sinabi ni Yudhiṣṭhira: “O pinakadakila ng angkan ng Kuru, O Pitāmaha, pinakamainam sa mga nagsasalita! Narinig ko na mula sa iyong bibig ang dakilang salaysay na ito. Ngunit ang iyong ipinahahayag—na para sa mga kabilang sa ibang kaayusang panlipunan, ang makamit ang pagiging Brahmana sa mismong katawang ito ay lubhang napakahirap—ay wari’y halos di-maabot.”
युधिछिर उवाच
The verse frames a dharma-question: whether and how 'brāhmaṇya' is attainable, emphasizing that true Brahminhood is not merely a birth-label but a rare, demanding attainment tied to qualities and conduct—hence described as 'suduṣprāpa' (exceedingly difficult).
After hearing a major illustrative story, Yudhiṣṭhira addresses Bhīṣma and reflects on Bhīṣma’s claim that for those of other varṇas, attaining Brahminhood in the same lifetime/body is extremely difficult, prompting further explanation about the nature of brāhmaṇya.