Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration
Anuśāsana-parva 17
इस प्रकार श्रीमहाभारत अनुशासनपर्वके अन्तर्गत दानधर्मपर्वमें मेघवाहनपर्वकी कथाविषयक सोलहवाँ अध्याय पूरा हुआ,प्रयत्नेनाधिगन्तव्यं धार्य च प्रयतात्मना । माड़ल्यं पौष्टिकं चैव रक्षोघ्नं पावनं महत्
iti prakāraṃ śrīmahābhārata anuśāsanaparvake antargata dānadharmaparvaṇi meghavāhanaparvaṇī kathāviṣayaka ṣoḍaśo 'dhyāyaḥ pūrṇaḥ | prayatnenādhigantavyaṃ dhāryaṃ ca prayatātmanā | māḍalyaṃ pauṣṭikaṃ caiva rakṣoghnaṃ pāvanaṃ mahat ||
Sa ganitong paraan nagwakas ang ikalabing-anim na kabanata, na tumatalakay sa salaysay ng pangyayaring Meghavāhana, sa loob ng bahaging Dāna-dharma ng Anuśāsana Parva ng Śrī Mahābhārata. Ang aral: dapat itong hanapin nang masikap at ingatang mabuti, taglay ang sarili na napipigil at napapamahalaan. Sinasabing nagdudulot ito ng kagalingan at paglalakas, nagtataboy ng mapaminsalang puwersa, at lubhang nakapaglilinis—kaya mataas ang halaga nito sa landas ng dharma, lalo na sa usapin ng pagbibigay at matuwid na asal.
वायुदेव उवाच
One should pursue dharmic merit and right understanding with sustained effort (prayatna) and then preserve it through disciplined conduct (prayatātman). Such practice is praised as nourishing (pauṣṭika), protective against harmful influences (rakṣoghna), and deeply purifying (pāvana), aligning with the ethical thrust of the Dāna-dharma teachings.
The passage functions as a concluding colophon and summative statement: it marks the completion of the sixteenth chapter connected with the Meghavāhana-related narrative within the Dāna-dharma portion of the Anuśāsana Parva, and it closes by highlighting the value of diligent, self-controlled pursuit of the taught dharma.