Mahabharata — Anushasana Parva, Shloka 119
Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration
Anuśāsana-parva 17
७२७ महाकेतु:--धर्मरूप महान् ध्वजावाले
toraṇas tāraṇo vātaḥ paridhī patikhecaraḥ | saṃyogo vardhano vṛddho ativṛddho guṇādhikaḥ ||
Wika ni Vāyu-deva: Siya ay Mahāketu, na may dakilang watawat na anyo ng Dharma; Mahādhātu, na may malawak na sangkap na tila ginto; Naikasānucara, na gumagala sa maraming tuktok ng Bundok Meru; Cala, na di masaklaw ninuman; Āvedanīya, na karapat-dapat dalanginan; Ādeśa, tagapagbigay ng utos; at Sarvagandhasukhāvaha, na nagdudulot ng ligaya ng lahat ng bagay na nadarama, gaya ng halimuyak at iba pa. Siya ay Toraṇa, ang pintuang-daan ng kalayaan; Tāraṇa, ang tumatawid sa mga nilalang; Vāta, ang Hangin mismo; Paridhi, ang pumapaligid na hangganan ng sansinukob; Patikhecara, panginoon ng mga naglalakbay sa himpapawid; Saṃyoga, ang pagsasanib na sanhi ng pagdami; Vardhana, ang mismong nagpapalago; Vṛddha, ganap at mataas sa mga birtud; Ativṛddha, pinakamatanda nang di masukat; at Guṇādhika, na humihigit sa lahat sa mga katangiang gaya ng kaalaman at kapangyarihan.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse praises the Supreme as both cosmic principle and moral refuge: He is the ‘gate’ to liberation and the ‘deliverer’ who carries beings across saṃsāra, while also being the sustaining force behind growth, order, and excellence in virtues.
Vāyu-deva continues a litany of divine names/epithets, describing the deity through metaphors of wind, cosmic boundary, lordship over sky-moving beings, and as the cause of increase and the most ancient, supreme in qualities.