Bhīṣma’s Yogic Departure, Royal Cremation, and Gaṅgā’s Lament (भीष्मस्य योगयुक्त्या देहत्यागः, पितृमेधः, गङ्गाविलापः)
अप्येवात्मवध॑ लोके राजंस्त्वं बहु मन्यसे । न हि प्रतिज्ञा या दत्ता तां प्रहातुमरिंदम
apy evātmavadhaṁ loke rājan tvaṁ bahu manyase | na hi pratijñā yā dattā tāṁ prahātum arindama ||
Wika ni Bhishma: “O Hari, tunay bang itinuturing mong higit na landas ang pagwasak sa sarili sa mundong ito? Ang panatang naibigay na ay hindi dapat talikdan, O manlulupig ng mga kaaway. Tinanggap mo ang tungkuling daigin ang iyong mga kaaway at pamahalaan ang iyong nasasakupan nang may katarungan; ang hayaang itulak ka ng dalamhati sa pagpapatiwakal ay pagtalikod sa matuwid na pasyang iyon.”
भीष्म उवाच
A solemn vow (pratijñā) binds ethically; abandoning it out of grief—especially by choosing suicide—is presented as a fall from dharma, particularly for a ruler whose duty is just protection and governance.
Bhishma addresses a king who is contemplating self-destruction due to sorrow. He rebukes the idea and urges the king to uphold his pledged duty of righteous rule rather than renounce it in despair.