Shloka 28
Rudra-Śiva: Names, Two Natures, and the Logic of Epithets (रुद्रनाम-बहुरूपत्व-प्रकरणम्)
(उक्त गृहस्थ-धर्मका पालन करना
śrīmaheśvara uvāca | (ukta-gṛhastha-dharmakā pālana karanā,) parāyī strīke saṃsargase dūra rahanā, dharohara aura satrī kī rakṣā karanā, binā diye kisīkī vastu na lenā tathā māṃsa aura madirāko tyāga denā—se dharmake pāṃca bheda haiṃ, jo sukhakī prāpti karānevāle haiṃ | inmeṃse eka-eka dharmakī aneka śākhāeṃ haiṃ | dharmako śreṣṭha mānanevāle manuṣyoṃko cāhiye ki ve puṇyaprad dharmakā pālana avaśya kareṃ || umovāca | bhagavan saṃśayaḥ pṛṣṭas tan me śaṃsitum arhasi | cāturvarṇyasya yo dharmaḥ sve sve varṇe guṇāvahaḥ ||
Wika ni Maheshvara: “Ang limang anyo ng dharma na nagdadala ng kaligayahan ay ang mga ito: tapat na pagtupad sa dharma ng maybahay ayon sa itinuro; paglayo sa pakikisalamuha sa asawa ng iba; pag-iingat sa mga ipinagkatiwalang deposito at pagprotekta sa mga babae; hindi pagkuha ng pag-aari ng iba kung hindi ibinigay; at pagtalikod sa karne at sa nakalalasing na inumin. Bawat tungkuling ito’y may maraming sangay. Kaya yaong kumikilala sa dharma bilang pinakamataas ay nararapat na tiyak na magsagawa ng landas ng katuwiran na nagbubunga ng kabutihan.” Sabi ni Uma: “Pinagpala Kong Panginoon, may isa pa akong pag-aalinlangan; ipaliwanag Mo sa akin. Ipaalam Mo ang dharma ng apat na varṇa—yaong lalong kapaki-pakinabang, ayon sa angking katangian ng bawat varṇa.”
श्रीमहेश्वर उवाच
Educational Q&A
Dharma that yields happiness is grounded in disciplined household conduct, sexual restraint (avoiding another’s spouse), safeguarding trusts and women, refusing theft (taking only what is given), and sobriety/renunciation of meat and intoxicants; these are broad principles with many practical sub-rules.
Śiva enumerates five happiness-producing forms of dharma and notes their many branches; then Umā asks a follow-up question requesting the specific, beneficial duties appropriate to each of the four varṇas.