Rudra-Śiva: Names, Two Natures, and the Logic of Epithets (रुद्रनाम-बहुरूपत्व-प्रकरणम्)
(अस्माच्छमशानमेध्यं तु नास्ति किंचिदनिन्दिते । निस्सम्पातान्मनुष्याणां तस्माच्छुचितमं स्मृतम् ।।
nārada uvāca |
asmāc chmaśānam edhyaṃ tu nāsti kiñcid anindite |
niḥsampātān manuṣyāṇāṃ tasmāc chucitamaṃ smṛtam ||
sthānaṃ me tatra vihitaṃ vīrasthānam iti priye |
kapālaśatasampūrṇam amabhirūpaṃ bhayānakam ||
madhyāhne sandhyayor vāpi nakṣatre rudradaivate |
āyuṣkāmair aśuddhair vā na gantavyam iti sthitiḥ ||
madanyena na śakyaṃ hi nihantuṃ bhūtajaṃ bhayam |
tatrastho 'haṃ prajāḥ sarvāḥ pālayāmi dine dine ||
manniyogād bhūtasaṅghā na ca ghnantīha kañcana |
tāṃs tu lokahitārthāya śmaśāne ramayāmy aham ||
etat te sarvam ākhyātaṃ kiṃ bhūyaḥ śrotum icchasi ||
Sabi ni Nārada: “O walang kapintasan, walang pook na higit na dalisay kaysa sa pook ng pagsusunog ng bangkay. Sapagkat bihira roong magparoo’t parito ang mga tao, ito’y inaalaala bilang pinakadalisay. Minamahal, doon ko itinalaga ang aking paninirahan, sapagkat tinatawag iyon na ‘lupain ng mga bayani.’ Bagaman nakapanghihilakbot—punô ng daan-daang bungo—sa akin ay marikit ito. May tuntuning itinatag: yaong naghahangad ng mahabang buhay, o yaong maruming‑ritwal, ay hindi dapat pumunta roon sa katanghalian, sa alinmang takipsilim, o kapag namamayani ang konstelasyong Ārdrā—na sakop ni Rudra. Walang iba kundi ako ang makapapawi sa takot na nagmumula sa mga espiritu. Kaya, sa paninirahan ko sa cremation-ground, pinangangalagaan ko ang lahat ng nilalang araw-araw. Sa aking utos, ang mga pulutong ng espiritu ay hindi makapapatay ng sinuman sa daigdig na ito. Para sa kapakanan ng mundo, pinananatili kong sila’y nalulugod at nakapaloob sa cremation-ground. Nasabi ko na sa iyo ang lahat—ano pa ang nais mong marinig?”
नारद उवाच
The passage reframes the cremation-ground as a paradoxically supreme purifier: because it is shunned and free from worldly traffic, it becomes a locus of austerity and truth. It also presents a protective ethic—spirit-forces are not denied, but regulated by divine command so that the world remains safe and ordered.
Nārada reports a discourse in which the deity explains why he abides in the cremation-ground, why it is called a ‘heroes’ place, and what restrictions apply to visiting it (midday, twilights, and during Ārdrā). He asserts that only he can neutralize spirit-born fear and that, by his ordinance, the hosts of spirits are kept from harming people and are confined there for the world’s welfare.