Shloka 7
Agastya-Māhātmya and Vasiṣṭha’s Protection of the Ādityas
Khalina Daityas; Sarayū Etiology
शूद्रस्य कर्मनिष्ठायां विकर्मस्थोडपि पच्यते । ब्राह्मण: क्षत्रियो वैश्यो विकर्मस्थश्न पच्यते
śūdrasya karmanisṭhāyāṁ vikarmastho ’pi pacyate | brāhmaṇaḥ kṣatriyo vaiśyo vikarmasthaś ca na pacyate ||
Wika ni Bhīṣma: “Kahit ang isang Śūdra na matatag na nakatuon sa itinakdang gawain sa kanya, kapag pumasok sa vikarma (ipinagbabawal na asal), ay napaparusahan. Ngunit ang isang Brāhmaṇa, Kṣatriya, o Vaiśya na nananatili sa vikarma ay hindi ‘niluluto’ sa impiyerno dahil lamang sa pagkakaugnay sa gawaing tulad ng sa Śūdra; ang nagpapasya ay ang pagsunod sa sariling dharma o ang paglabag tungo sa vikarma.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse contrasts steadfastness in prescribed duty (svakarma/varṇa-dharma) with vikarma (prohibited conduct), warning that transgression brings suffering; ethical accountability is framed in terms of following one’s ordained duties and avoiding forbidden actions.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma is instructing Yudhiṣṭhira on dharma. Here he discusses consequences of vikarma and the importance of remaining established in one’s proper duties, using varṇa categories as the framework for the teaching.