Shloka 149
Śiva-nāmānukīrtana-prastāvaḥ
Prologue to the praise of Śiva and the Upamanyu testimony
अनेककटिपादश्न अनेकोदरवकक््त्रधृक् । अनेकपाणिपार्श्श्ष अनेकगणसंवृत:
aneka-kaṭi-pāda-śna anekodara-vaktra-dhṛk | aneka-pāṇi-pārśva aneka-gaṇa-saṁvṛtaḥ ||
Wika ni Vāsudeva: “Siya’y may sari-saring anyo—marami ang balakang at mga paa; taglay Niya ang di-mabilang na mga tiyan at mga mukha. Di-mabilang din ang Kanyang mga kamay at mga tagiliran, at pinalilibutan Siya sa lahat ng dako ng mga pangkat ng Kanyang mga tagasunod.” Sa diwa ng talata, inihaharap nito ang pagkamangha sa isang higit-sa-taong presensiyang maraming sangkap, at itinatampok ang aral na ang kapangyarihan at anyo sa daigdig ay panandalian, samantalang ang tunay na paggalang ay iniuukol sa banal na kaayusang sumasaklaw sa lahat ng nilalang.
वासुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse teaches reverent recognition of a reality that exceeds ordinary human categories: the divine or superhuman presence can manifest as countless forms and functions. Ethically, it redirects pride and fear away from mere physical might toward humility before the all-encompassing order (dharma) that sustains beings.
Vāsudeva describes an extraordinary figure with innumerable limbs, faces, and attendants, emphasizing its overwhelming, many-bodied nature. The description functions as a vivid portrayal meant to inspire awe and to frame the surrounding discourse in Anuśāsana Parva within a larger vision of cosmic power and moral order.