Vānaprastha-dharma and Tapas: Śiva–Umā Saṃvāda
Forest-Stage Discipline and Austerity
उनका रूप सूर्यके समान तेजसे प्रकाशित हो रहा था। उन्होंने धर्मके रहस्योंको सुनकर इन्द्रसे पूछा-- ।।
devadūta uvāca |
tiryagyoni-gatān sattvān martyā hiṃsanti mohitāḥ |
kīṭān pipīlikān sarpān meṣān sa-mṛga-pakṣiṇaḥ ||
Wika ng banal na sugo: “Ang mga taong nalilinlang ng kamangmangan ay gumagawa ng karahasan sa mga nilalang na isinilang sa di-taong sinapupunan—pinapatay ang mga insekto, langgam, ahas, tupa, at pati mga hayop at ibon. Matapos kong marinig ang maseselang lihim ng dharma, itinatanong ko kay Indra: bakit ang mga mortal na dinaig ng kawalan ng kaalaman ay nananakit sa mga marurupok na nilalang na ito?”
देवदूत उवाच
The verse frames violence toward animals and small creatures as a product of moha (delusion). By questioning Indra, it highlights an ethical ideal central to dharma: restraint from harming living beings (ahiṃsā) and awareness that all creatures are moral subjects within the karmic order.
A divine messenger, radiant like the sun, has heard teachings on the ‘secrets of dharma’ and then poses a pointed question to Indra: why do humans, though capable of moral understanding, still harm non-human beings—ranging from insects and ants to snakes, sheep, animals, and birds.