Vānaprastha-dharma and Tapas: Śiva–Umā Saṃvāda
Forest-Stage Discipline and Austerity
प्रजा विवर्धते चास्य अक्षयं चोपतिष्ठति । यही श्राद्धकी विधि बतायी गयी है
prajā vivardhate cāsya akṣayaṃ copatiṣṭhati |
Sinabi ni Bhīṣma: Sa pagsunod sa itinakdang ritwal ng śrāddha, uunlad ang lahi at ang di-nauubos na kasaganaan ay laging sasakanya. Ang ganitong pagtalima ang pumipigil sa pagguho ng dharma; pinananatili nitong laging masaya at kuntento ang mga Pitṛ (mga ninuno), at tinitiyak na ang kanyang salinlahi ay lalago nang walang pagkabawas.
भीष्म उवाच
Proper performance of śrāddha according to prescribed rules sustains dharma, pleases the ancestors, and yields enduring welfare—especially the growth and continuity of one’s progeny and unfailing support in life.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma continues his instruction on dharma, here emphasizing the results of correctly observing śrāddha: ancestral satisfaction, preservation of righteousness, and the flourishing of one’s lineage with imperishable benefit.