Shloka 22
Adhyāya 122 — Śruta-vṛtta-yukta Brāhmaṇa and the Ethics of Dāna
Maitreya–Vyāsa Saṃvāda
इतस्तवं राजपुत्रत्वाद् ब्राह्माण्यं समवाप्स्यसि । कीट-योनिमें जन्म लेकर भी जो तुमने मेरा दर्शन किया, उसी पुण्यका यह फल है कि तुम राजपूत हुए और आज जो तुमने मेरी पूजा की, इसके फलस्वरूप तुम इस क्षत्रिय- योनिके पश्चात ब्राह्मणत्वको प्राप्त करोगे ।।
vyāsa uvāca | itas tvaṁ rājaputratvād brāhmaṇyaṁ samavāpsyasi | kīṭa-yonau janma labdhvāpi yo mayā darśitaḥ tvayā, tasya puṇyasya phalaṁ yat tvaṁ rājaputraḥ samabhavaḥ; adya ca yā mayi pūjā tvayā kṛtā, tasyāḥ phalena kṣatriya-yonim atikrāmya brāhmaṇatvaṁ prāpsyasi | go-brāhmaṇa-kṛte prāṇān hutvā ātmānaṁ raṇājire, rāja-kumāra, nānā-vidhān sukha-bhogān anubhūya ante yuddha-bhūmau gāṁ ca brāhmaṇāṁś ca rakṣituṁ prāṇān tyakṣyasi | tad-anantaraṁ brāhmaṇa-rūpeṇa yathāvat dakṣiṇā-yuktān yajñān anuṣṭhāya svarga-sukham upabhokṣyasi | tataḥ paścād avināśi brahma-svarūpaḥ san akṣayānandaṁ anubhaviṣyasi |
Sinabi ni Vyāsa: “Mula sa kalagayang ito, sapagkat ikaw ay naging prinsipe, sa paglipas ng panahon ay matatamo mo ang pagiging Brāhmaṇa. Bagaman minsan kang isinilang sa sinapupunan ng uod, ang kabutihang-loob ng pagkakita sa akin ang nagbunga upang ikaw ay maging anak ng hari. At dahil ngayon ay sinamba mo ako, ang magiging bunga nito’y matapos ang kapanganakang Kṣatriya na ito ay makakamit mo ang katayuan ng Brāhmaṇa. O prinsipe, matapos mong lasapin ang sari-saring ligaya ng daigdig, sa huli’y iaalay mo ang iyong buhay sa larangan ng digmaan para sa pag-iingat sa mga baka at sa mga Brāhmaṇa. Pagkaraan, isisilang kang Brāhmaṇa, magsasagawa ka ng mga handog na may nararapat na dakṣiṇā, at tatamasa ng kaligayahan sa langit. Pagkatapos nito, magiging kaisa ka ng di-nasisirang kalikasan ng Brahman at mararanasan ang ligayang walang hanggan.”
व्यास उवाच
Educational Q&A
Merit gained through reverent encounter with the wise (darśana) and sincere worship (pūjā) can elevate one’s future births; righteous Kṣatriya conduct culminates in self-sacrifice for protecting the vulnerable (cows and Brāhmaṇas), followed by ritual responsibility (yajña with dakṣiṇā) and ultimately spiritual consummation in imperishable Brahman and inexhaustible bliss.
Vyāsa addresses a prince and foretells his karmic trajectory: earlier low birth is redeemed by the merit of seeing Vyāsa; present worship ensures that after a Kṣatriya life—ending in battlefield self-offering for the protection of cows and Brāhmaṇas—he will be reborn as a Brāhmaṇa, perform properly endowed sacrifices, enjoy heaven, and finally attain the imperishable Brahman-state.