उपवासफलात्मकविधिः — Upavāsa as Yajña-Equivalent Merit
Angiras Teaching
भरतश्रेष्ठ! वह स्वर्गमें जाकर सैकड़ों रमणियोंसे भरे हुए महलमें रमण करता है। इस जगतमें दुर्बल मनुष्यको हृष्ट-पुष्ट होते देखा गया है। जिसे घाव हो गया है
bharataśreṣṭha! sa svargaṁ gatvā śataśo ramaṇībhiḥ paripūrṇe mahale ramate. asmin loke durbalo 'pi manuṣyo hṛṣṭa-puṣṭo dṛśyate. yasya vraṇo jātaḥ, tasya vraṇo 'pi rohaṇaṁ gacchati. rogī ca svasyā roga-nivṛtty-arthaṁ auṣadha-samūhaṁ prāpnoti. krodha-pūrṇaṁ puruṣaṁ prasādayituṁ upāyo 'pi labhyate. artha-māna-kṛte duḥkhita-puruṣasya duḥkhānāṁ nivāraṇam api dṛśyate; kintu svarga-kāṅkṣiṇaḥ divya-sukha-kāṅkṣiṇaś ca puruṣasya etāni sarvāṇi iha-loka-sukhāni na rocante.
O pinakadakila sa angkan ng mga Bharata! Pagdating niya sa langit, siya’y naglilibang sa isang palasyong punô ng daan-daang maririkit na babae. Sa daigdig na ito man, nakikita: ang mahina’y nagiging masigla at malakas; ang sugat ay naghihilom; ang maysakit ay nakakakuha ng maraming gamot upang maalis ang karamdaman; at may paraan ding mapayapa ang lalaking punô ng galit. Nakikita rin ang pag-alis ng dalamhati ng taong nababagabag dahil sa yaman at dangal. Ngunit para sa taong naghahangad ng langit at nagnanais ng makalangit na ligaya, ang lahat ng ito’y mga aliw lamang ng sanlibutan at hindi tunay na kaaya-aya.
अंगियरा उवाच
Worldly problems often have worldly remedies—health returns, wounds heal, anger can be pacified, and distress over wealth or honor can be relieved. But one who is intent on heaven and divine happiness finds such temporary, this-worldly pleasures insufficient and unappealing, implying a call toward higher aspiration and detachment.
Aṅgiras addresses a Bharata noble and contrasts the enjoyments of heaven (a palace filled with many women) with the ordinary recoveries and consolations available on earth. He then notes that a person yearning for svarga and divine bliss does not value these mundane comforts, framing a moral reflection on priorities and desire.