Shloka 29
नहुषोपाख्यानम्—दीपदान-धूप-बलीकर्म-प्रशंसा
Nahūṣa Episode and the Commendation of Lamp-Gifting and Household Offerings
महाराज! नहुषने जो भिन्न-भिन्न प्रकारके दान किये थे, तप और नियमोंका अनुष्ठान किया था, उनके प्रभावसे वे पृथ्वीपर गिरकर भी पूर्वजन्मकी स्मृतिसे वंचित नहीं हुए। उन्होंने भूगुको प्रसन्न करते हुए कहा--'प्रभो! मुझको मिले हुए शापका अंत होना चाहिये” ।।
mahārāja! nahuṣeṇa yo bhinna-bhinna-prakārake dānāni kṛtāni, tapaḥ ca niyamānām anuṣṭhānam kṛtam, teṣāṁ prabhāvena te pṛthivyāṁ patitā api pūrva-janma-smṛteḥ vañcitā na abhavan. te bhṛgum prasādayantaḥ ūcuḥ— “prabho! mama labdhasya śāpasya antaḥ bhavitavyaḥ.” tato’gastyaḥ kṛpāviṣṭaḥ śāpāntārthaṁ mahārāja sa bhṛgum prasādayat. sa ca bhṛguḥ kṛpānvitaḥ tasya śāpasya antaṁ tathā niścakāra.
Sinabi ni Bhishma: O Hari, dahil si Nahusha ay naghandog ng iba’t ibang uri ng mga kaloob at nagsagawa ng pag-aayuno at mahigpit na mga panata, kaya kahit siya’y bumagsak sa lupa ay hindi siya napagkaitan ng alaala ng dating kapanganakan. Pinagsikapan niyang pasayahin ang pantas na si Bhrigu at nagsabi: “Panginoon, nararapat na magwakas ang sumpang dumapo sa akin.” Pagkaraan, si Agastya, na tinangay ng habag, ay lumapit kay Bhrigu upang hingin ang pagwawakas ng sumpa; at si Bhrigu, pinalambot ng awa, ay nagtakda kung paano matatapos ang sumpang iyon. Ipinapakita ng talatang ito na ang dating kabutihan ay nakapagtatangan ng kamalayan sa gitna ng kapighatian, at na ang pagpapakumbaba at pamamagitan ng mahabagin ay nakapagbubukas ng landas tungo sa paglaya mula sa pagdurusa.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Merit gained through charity, austerity, and disciplined observance can sustain clarity even in downfall; release from suffering is approached through humility, sincere propitiation, and compassionate mediation by the wise.
Nahusha, though fallen to the earth under a curse, retains memory due to his past merits. He seeks Bhrigu’s favor for the curse to end. Agastya, moved by compassion, intercedes with Bhrigu, who then determines the conditions for the curse’s cessation.