Shloka 2
ययातिः शर्मिष्ठायाः ऋतुप्रार्थनां धर्मसंवादं च शृणोति
Yayāti and Śarmiṣṭhā: request in ṛtu and discourse on truth and dharma
ऋषेरड्लिरस: पौत्र वृत्तेनाभिजनेन च । भ्राजसे विद्यया चैव तपसा च दमेन च,वैशम्पायनजी कहते हैं--जब कचका व्रत समाप्त हो गया और गुरुने उन्हें जानेकी आज्ञा दे दी, तब वे देवलोकको प्रस्थित हुए। उस समय देवयानीने उनसे इस प्रकार कहा --“महर्षि अंगिराके पौत्र! आप सदाचार, उत्तम कुल, विद्या, तपस्या तथा इन्द्रियसंयम आदिसे बड़ी शोभा पा रहे हैं
ṛṣer aṅgirasaḥ pautra vṛttena abhijanena ca | bhrājase vidyayā caiva tapasā ca damena ca ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: (Wika ni Devayānī kay Kaca:) “O apo ng pantas na si Aṅgiras! Ikaw ay nagniningning sa marangal na asal at mataas na angkan; at gayundin sa karunungan, pag-aayuno at pagninilay (tapas), at pagpipigil sa sarili.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
True excellence is portrayed as multi-dimensional: ethical conduct (vṛtta), noble lineage (abhijana), learning (vidyā), austerity (tapas), and self-restraint (dama) together form a person’s radiance and worth.
In the Kaca–Devayānī episode, Devayānī addresses Kaca with praise, highlighting his virtues and disciplined character, as the story moves toward his departure after completing his observances and receiving permission to leave.