Shloka 25
Śukra’s Ultimatum and Devayānī’s Demand (शुक्र-प्रतिज्ञा तथा देवयानी-वर-याचना)
दृढायुश्न वनायुश्न शतायुश्नोर्वशीसुता: । नहुषं वृद्धशर्माणं रजिं गयमनेनसम्,राजा पुरूरवा लोभसे अभिभूत थे और बलके घमंडमें आकर अपनी विवेक-शक्ति खो बैठे थे। वे शोभाशाली नरेश ही गन्धर्वलोकमें स्थित और विधिपूर्वक स्थापित त्रिविध अग्नियोंको उर्वशीके साथ इस धरातलपर लाये थे। इलानन्दन पुरूरवाके छ: पुत्र उत्पन्न हुए, जिनके नाम इस प्रकार हैं--आयु, धीमान्ू, अमावसु, दृढायु, वनायु और शतायु। ये सभी उर्वशीके पुत्र हैं। उनमेंसे आयुके स्वर्भानुकुमारीके गर्भसे उत्पन्न पाँच पुत्र बताये जाते हैं--नहुष, वृद्धशर्मा, रजि, गय तथा अनेना। आयुर्नन्दन नहुष बड़े बुद्धिमान् और सत्य- पराक्रमी थे
dṛḍhāyuḥ vanāyuḥ śatāyuś cārvāśī-sutāḥ | nahuṣaṃ vṛddhaśarmāṇaṃ rajiṃ gayaṃ anenasaṃ ca |
Sinabi ni Vaiśampāyana: “Isinilang ni Urvaśī (kay Purūravas) ang mga anak na sina Dṛḍhāyu, Vanāyu, at Śatāyu. Mula naman kay Āyu ay isinilang ang limang anak—Nahuṣa, Vṛddhaśarmā, Raji, Gaya, at Anenas. Inilalagay ng talatang ito ang mga pangalang ito sa loob ng talaangkanang maharlika, at itinatanghal ang angkan bilang daluyan ng katanyagan, pananagutan, at pagpapatuloy ng matuwid na paghahari.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse functions as a genealogical link: it underscores how royal identity and responsibility are carried through lineage, implying that fame and authority are ideally grounded in continuity, legitimacy, and dharmic stewardship rather than mere power.
Vaiśampāyana lists descendants connected with Urvaśī and Āyu, naming Urvaśī’s sons (including Dṛḍhāyu, Vanāyu, Śatāyu) and then Āyu’s five sons—Nahuṣa, Vṛddhaśarmā, Raji, Gaya, and Anenasa—thereby advancing the dynastic history.