Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

अध्याय ७४: अक्रोध–क्षमा–निवासनीति

Chapter 74: Non-anger, Forbearance, and the Ethics of Residence

गृहीत्वामरगर्भाम॑ पुत्र कमललोचनम्‌ । आजगाम ततः: सुभ्ूर्दुष्यन्तं विदिताद्‌ वनात्‌,तदनन्तर सुन्दर भौंहोंवाली शकुन्तला कमलके समान नेत्रोंवाले देववालकके सदृश तेजस्वी पुत्रको साथ ले अपने परिचित तपोवनसे चलकर महाराज दुष्यन्तके यहाँ आयी

gṛhītvā maragarbhāṃ putraṃ kamalalocanam | ājagāma tataḥ śubhruḥ duṣyantaṃ viditād vanāt ||

Pagkaraan, si Śakuntalā—marikit at mapalad—ay kinuha ang kanyang anak na may matang gaya ng lotus, nagniningning na parang anak ng mga diyos, at mula sa pamilyar na gubat ng ashram ay nagtungo kay Haring Duṣyanta.

गृहीत्वाhaving taken
गृहीत्वा:
Karma
TypeVerb
Rootग्रह्
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), परस्मैपद-भाव
अमरगर्भाम्Amaragarbhā (name of a woman)
अमरगर्भाम्:
Karma
TypeNoun
Rootअमरगर्भा
FormFeminine, Accusative, Singular
पुत्रम्son
पुत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Accusative, Singular
कमललोचनम्lotus-eyed
कमललोचनम्:
Karma
TypeAdjective
Rootकमललोचन
FormMasculine, Accusative, Singular
आजगामcame
आजगाम:
Karta
TypeVerb
Rootआ + गम्
FormPerfect (लिट्), 3rd, Singular, Parasmaipada
ततःthen; from there
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः
सुभ्रूःshe of beautiful eyebrows
सुभ्रूः:
Karta
TypeAdjective
Rootसुभ्रू
FormFeminine, Nominative, Singular
दुष्यन्तम्Duṣyanta
दुष्यन्तम्:
Karma
TypeNoun
Rootदुष्यन्त
FormMasculine, Accusative, Singular
विदितात्from the known/familiar
विदितात्:
Apadana
TypeAdjective
Rootविदित
FormNeuter, Ablative, Singular
वनात्from the forest
वनात्:
Apadana
TypeNoun
Rootवन
FormNeuter, Ablative, Singular

(वैशग्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
Ś
Śakuntalā
D
Duṣyanta
Ś
Śakuntalā's son (Bharata)

Educational Q&A

The verse highlights dharma in household and royal life: a child and spouse must be acknowledged and protected, and a king’s legitimacy is tied to truthful recognition of responsibility, lineage, and justice.

Śakuntalā leaves her familiar hermitage and approaches King Duṣyanta, bringing her radiant, lotus-eyed son with her, setting the stage for the king’s recognition (or testing) of their relationship and the child’s status.