Ādi-parva, Adhyāya 73: Devayānī–Śarmiṣṭhā Dispute, Confinement in the Well, and Yayāti’s Rescue
अष्टावेव समासेन विवाहा धर्मत:ः स्मृता: । ब्राह्मो दैवस्तथैवार्ष: प्राजापत्यस्तथासुर:,धर्मशास्त्रकी दृष्टिसे संक्षेपसे आठ प्रकारके ही विवाह माने गये हैं--ब्राह्म, दैव, आर्ष, प्राजापत्य, आसुर, गान्धर्व, राक्षस तथा आठवाँ पैशाच।- स्वायम्भुव मनुका कथन है कि इनमें बादवालोंकी अपेक्षा पहलेवाले विवाह धर्मानुकूल हैं
aṣṭāveva samāsena vivāhā dharmataḥ smṛtāḥ | brāhmo daivastathaivārṣaḥ prājāpatyastathāsuraḥ ||
Wika ni Duṣyanta: “Sa maikling sabi, kinikilala ng kaugalian ng Dharma ang walong anyo ng pag-aasawa: ang Brāhma, Daiva, Ārṣa, Prājāpatya, at Āsura (at sa di-tahasang diwa, ang tatlo pang natitira—Gāndharva, Rākṣasa, at Paiśāca).” Ipinapakita ng pahayag na ito na ang pag-aasawa ay isang institusyong moral na pinamamahalaan ng pag-uuri ng śāstra, at may mga anyong itinuturing na higit na kaayon ng dharma kaysa sa iba.
दुष्यन्त उवाच
The verse teaches that marriage is not a single undifferentiated act but is ethically evaluated in dharma-śāstra through recognized categories; the tradition remembers eight forms, implying a hierarchy of moral acceptability.
Duṣyanta is speaking in a didactic mode, invoking dharma-tradition to classify forms of marriage, setting a normative framework for discussing marital legitimacy and conduct.