Shloka 133
कच-देवयानी संवादः
Kaca–Devayānī Dialogue and the Curse on Vidyā
निर्जने विपिने रम्ये शकुन्तै: परिवारिताम् । (मां दृष्टवैवान्वपद्यन्त पादयो: पतिता द्विजा: । अब्रुवज्छकुना: सर्वे कल॑ मधुरभाषिण: ।। इस प्रकार वहाँ शकुन्त ही मेनकाकुमारीकी रक्षा कर रहे थे। उसी समय आचमन करनेके लिये जब मैं मालिनीतटपर गया तो देखा--यह रमणीय निर्जन वनमें पक्षियोंसे घिरी हुई सो रही है। मुझे देखते ही वे सब मधुरभाषी पक्षी मेरे पैरोंपर गिर गये और सुन्दर वाणीमें इस प्रकार कहने लगे
nirjane vipine ramye śakuntaiḥ parivāritām | māṃ dṛṣṭvaivānvapadyanta pādayoḥ patitā dvijāḥ | abruvañ śakunāḥ sarve kalaṃ madhurabhāṣiṇaḥ ||
Wika ni Kaṇva: “Sa isang marikit at liblib na gubat, nakita ko siya, napaliligiran ng mga ibon. Pagkakita nila sa akin, ang mga ‘dalawang-ulit na isinilang’ na ibon ay nagpatirapa sa aking paanan at, sa banayad at matamis na tinig, nagsalita sa akin.” Ipinapakita ng tagpong ito ang pag-iingat sa bata bilang tahimik na pag-aaruga ayon sa dharma: maging ang mga nilalang ng gubat ay kumikilala sa matuwid na ermitanyo at humihingi ng saklolo sa halip na matakot.
कण्व उवाच
Educational Q&A
Dharma is shown as protective care for the helpless: the ascetic’s presence inspires trust, and even wild creatures participate in safeguarding the vulnerable, implying that righteousness naturally draws beings toward refuge and compassion.
Kaṇva describes encountering a girl lying in a beautiful, lonely forest, surrounded by birds. On seeing him, the birds approach, fall at his feet, and speak sweetly—signaling that they have been guarding her and are now entrusting her to the sage.