अग्निशाप-प्रसंगः
Agni’s Curse and the Restoration of Ritual Order
कस्मादेवं विमूढस्त्वमी श्वर: सन् हुताशन | त्वं पवित्र॑ं सदा लोके सर्वभूतगतिश्न ह,देवताओं तथा ऋषियोंकी बात सुनकर विश्वविधाता ब्रह्माजीने प्राणियोंको उत्पन्न करनेवाले अविनाशी अग्निको बुलाकर मधुर वाणीमें कहा--'हुताशन! यहाँ समस्त लोकोंके स्रष्टा और संहारक तुम्हीं हो, तुम्हीं तीनों लोकोंको धारण करनेवाले हो, सम्पूर्ण क्रियाओंके प्रवर्तक भी तुम्हीं हो। अतः लोकेश्वर! तुम ऐसा करो जिससे अग्निहोत्र आदि क्रियाओंका लोप न हो। तुम सबके स्वामी होकर भी इस प्रकार मूढ़ (मोहग्रस्त) कैसे हो गये? तुम संसारमें सदा पवित्र हो, समस्त प्राणियोंकी गति भी तुम्हीं हो
śaunaka uvāca | kasmād evaṁ vimūḍhas tvam īśvaraḥ san hutāśana | tvaṁ pavitraṁ sadā loke sarvabhūtagatiś ca ha ||
“Bakit ka naging gayon na lamang kalito, O Hutāśana, gayong ikaw ay isang panginoon? Ikaw ay laging dalisay sa daigdig, at ikaw mismo ang landas at kanlungan ng lahat ng nilalang.” Ipinapakita ng tanong ang pangambang moral: kapag ang pinagkatiwalaang magpanatili ng mga banal na ritwal at kaayusang kosmiko ay nalulugmok sa pagkalito, nalalagay sa panganib ang katatagan ng dharma.
शौनक उवाच
Even a powerful authority must remain aligned with dharma; delusion in a guardian of sacred order endangers the continuity of purifying rites and the moral structure they uphold.
Śaunaka addresses Agni (Hutāśana), expressing surprise that one who is inherently pure and a guiding refuge for beings could become confused or morally/mentally clouded.