Shloka 5
आदि पर्व, अध्याय 67 — गान्धर्वविवाह-समयः
Duḥṣanta–Śakuntalā: Gandharva Marriage and Succession Condition
दिते: पुत्रस्तु यो राजन् हिरण्यकशिपु: स्मृतः । स जज्ञे मानुषे लोके शिशुपालो नरर्षभ:,वैशम्पायनजी बोले--नरेन्द्र! मनुष्योंमें जो देवता और दानव प्रकट हुए थे, उन सबके जन्मका ही पहले तुम्हें परिचय दे रहा हूँ। विप्रचित्ति नामसे विख्यात जो दानवोंका राजा था, वही मनुष्योंमें श्रेष्ठ जरासन्ध नामसे विख्यात हुआ। राजन! हिरण्यकशिपु नामसे प्रसिद्ध जो दितिका पुत्र था, वही मनुष्यलोकमें नरश्रेष्ठ शिशुपालके रूपमें उत्पन्न हुआ
diteḥ putras tu yo rājan hiraṇyakaśipuḥ smṛtaḥ | sa jajñe mānuṣe loke śiśupālo nararṣabhaḥ ||
Wika ni Vaiśampāyana: “O hari, ang inaalala bilang Hiraṇyakaśipu, anak ni Diti, ay muling isinilang sa daigdig ng tao bilang Śiśupāla—ang pinakamarangal sa mga lalaki.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores a Mahābhārata theme: moral and cosmic causality persists across births. Powerful beings reappear in new forms, and their dispositions and consequences follow them, situating human conflicts within a larger karmic and dharmic framework.
Vaiśampāyana is identifying correspondences between earlier Daitya figures and later human kings. Here he states that the Daitya Hiraṇyakaśipu, son of Diti, took birth in the human world as Śiśupāla.