Shloka 59
Śakuntalā-Janma-Nāmakaraṇa (Birth and Naming of Śakuntalā) | शकुन्तला-जन्म-नामकरणम्
Devanagari script
शुकी च जनयामास शुकानेव यशस्विनी । कल्याणगुणसम्पन्ना सर्वलक्षणपूजिता,कल्याणमयी धूृतराष्ट्रीने सब प्रकारके हंसों, कल-हंसों तथा चक्रवाकोंको जन्म दिया। कल्याणमय गुणोंसे सम्पन्न तथा समस्त शुभ लक्षणोंसे युक्त यशस्विनी शुकीने शुकों (तोतों)-को ही उत्पन्न किया
Translation
Sinabi ni Vaiśampāyana: Si Śukī, na bantog sa dangal, ay nagsilang lamang ng mga śuka (mga loro). Siya’y puspos ng mga katangiang mapalad at pinararangalan dahil sa taglay niyang lahat ng mabubuting tanda.
Word by Word
शुकीŚukī (a female bird; proper name)
शुकी:
Karta
TypeNoun
Rootशुकी (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
जनयामासgave birth to / produced
जनयामास:
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
FormPerfect (Periphrastic), Third, Singular, Parasmaipada
शुकान्parrots
शुकान्:
Karma
TypeNoun
Rootशुक (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Plural
इवas if / like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
यशस्विनीfamous, illustrious (woman)
यशस्विनी:
Karta
TypeAdjective
Rootयशस्विन् (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
कल्याणगुणसम्पन्नाendowed with auspicious qualities
कल्याणगुणसम्पन्ना:
Karta
TypeAdjective
Rootकल्याण-गुण-सम्पन्न (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
सर्वलक्षणपूजिताhonoured for all (auspicious) marks/characteristics
सर्वलक्षणपूजिता:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व-लक्षण-पूजित (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes