Shloka 22
Tapovana-praveśaḥ — The King’s Entry into the Sacred Grove and Vision of the Āśrama
फेनपांश्व तथा वत्सान् न दुहन्ति सम मानवा: | न कूटमानैर्वणिज: पाण्यं विक्रीणते तदा,जबतक बछड़े केवल दूधपर रहते, घास नहीं चरते, तबतक मनुष्य गौओंका दूध नहीं दुहते थे। व्यापारीलोग बेचने योग्य वस्तुओंका झूठे माप-तौलद्दवारा विक्रय नहीं करते थे
phaṇapaṁśv tathā vatsān na duhanti sama mānavāḥ | na kūṭamānair vaṇijaḥ pāṇyaṁ vikrīṇate tadā ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: Noong mga araw na iyon, hindi ginagatasan ang mga baka habang ang mga guya ay umaasa pa lamang sa gatas at hindi pa nanginginain ng damo. Ni hindi rin nagtitinda ang mga mangangalakal gamit ang huwad na timbangan at sukat. Sa gayon, inaalala ng salaysay ang isang sinaunang panahon na pinamumunuan ng pagpipigil, katarungan, at paggalang sa nararapat na bahagi ng kapwa.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharmic restraint and honesty: do not deprive dependents of their due (calves’ share of milk) and do not cheat in commerce (no false weights).
Vaiśampāyana is describing the moral character of an earlier time, portraying a society where people acted fairly toward animals and maintained integrity in trade.