Duḥṣantasya Vana-praveśaḥ
King Duḥṣanta’s Entry into the Forest Hunt
मासे च दशमे प्राप्तेतदा भरतसत्तम । उज्जहुरुदरात् तस्याः स्त्री पुमांसं च मानुषम्
vaiśampāyana uvāca |
māse ca daśame prāpte tadā bharatasattama |
ujjahur udarāt tasyāḥ strī pumāṃsaṃ ca mānuṣam ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: “O pinakamainam sa angkan ng Bharata, nang dumating ang ikasampung buwan, nahuli ng mga mangingisda ang isdang iyon sa lambat. Nang buksan ang tiyan nito, inilabas nila ang dalawang sanggol na tao—isang babae at isang lalaki.”
वैशम्पायन उवाच
The passage underscores how lineage and destiny can unfold through unexpected, even wondrous, channels; it also reflects the epic’s concern with the consequences of prior actions (karma) shaping future generations.
After the completion of a ten-month term, fishermen catch a fish and, upon cutting it open, discover two human infants inside—a girl and a boy—marking the extraordinary birth episode that leads into important dynastic developments.