Duḥṣantasya Vana-praveśaḥ
King Duḥṣanta’s Entry into the Forest Hunt
उपतस्थुर्महात्मानं गन्धर्वाप्सरसो नृपम् । राजोपरिचरेत्येवं नाम तस्याथ विश्रुतम्
upatasthur mahātmānaṃ gandharvāpsaraso nṛpam | rājopacar ity evaṃ nāma tasyātha viśrutam ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: Dumating ang mga Gandharva at Apsara upang maglingkod sa dakilang-hiningang hari. Kaya’t siya’y nakilala sa pangalang “Rājopacara”, sapagkat lagi siyang pinaglilingkuran at pinararangalan sa paraang makalangit—gumagalaw sa ibabaw ng lupa at nananahan sa himpapawid sa biyaya ng mga diyos.
वैशम्पायन उवाच
The verse highlights how renown and extraordinary status can follow righteous kingship and divine support, but such honor is meaningful only when matched by noble character (mahātman) and conduct worthy of celestial attendance.
Vaiśampāyana describes a king so exalted that Gandharvas and Apsarases attend upon him; because he lives and moves ‘above’ in an elevated, almost celestial manner, he becomes famous by the epithet “Rājopacara.”