Shloka 103
Duḥṣantasya Vana-praveśaḥ
King Duḥṣanta’s Entry into the Forest Hunt
कैवल्यं निर्गुणं विश्वमनादिमजमव्ययम् | पुरुष: स विभु: कर्ता सर्वभूतपितामह:
kaivalyaṁ nirguṇaṁ viśvam anādim ajam avyayam | puruṣaḥ sa vibhuḥ kartā sarvabhūtapitāmahaḥ ||
Sinabi ni Dāśa: “Ang Kataas-taasang Katotohanan ay kaivalya—ganap na pag-iisa, lampas sa mga guṇa, at ang mismong sansinukob na sumasaklaw sa lahat—walang simula, di-isinilang, at di-nasisira. Siya ang Puruṣa: sumasaklaw sa lahat, makapangyarihang pinuno, gumagawa at nagtatakda, ang panloob na Sarili, at ang dakilang ninuno ng lahat ng nilalang. Tinatawag din Siya sa maraming banal na pangalan at pamagat—bilang pinagmulan at materyal na saligan ng paglikha, ang namumunong Panginoon, ang Viśvakarman, naaabot sa pamamagitan ng sattva, at maging bilang pantig na Oṁ—na nagpapahiwatig na ang iisang Kataas-taasan ay nilalapitan at pinupuri sa iba’t ibang paglalarawan.”
दाश उवाच
Educational Q&A
The verse teaches the unity and supremacy of the ultimate Reality: it is beyond the guṇas, unborn and imperishable, yet also the inner Self and sovereign cause of the cosmos. Multiple sacred names (Puruṣa, Nārāyaṇa, Praṇava, etc.) point to the same one Supreme, indicating that diverse theological descriptions converge on a single transcendent source.
The speaker Dāśa is delivering a doctrinal praise (stuti) describing the Supreme Being’s nature—transcendent (nirguṇa, beginningless) and immanent (all-pervading, inner controller), as well as creator and progenitor of all beings—using a cluster of traditional epithets to frame the teaching.