Adhyaya 60

Verse 1

षष्टितमो< ध्याय: जनमेजयके यज्ञमें व्यासमजीका आगमन

Sinabi ni Ugraśravas (Sauti): “O Śaunaka! Nang marinig ng marunong na rishi na si Kṛṣṇa Dvaipāyana (Vyāsa) na ang Haring Janamejaya ay naitalaga na para sa paghahandog na ukol sa mga ahas (sarpa-satra), siya’y agad na dumating doon.”

Verse 2

जनयामास यं काली शक्ति: पुत्रात्‌ पराशरात्‌ कन्यैव यमुनाद्वीपे पाण्डवानां पितामहम्‌

Sinabi ni Ugraśravas: “Si Kālī—anak na babae ng rishi na si Śakti—noong siya’y dalaga pa, ay nagsilang sa isang pulo sa Ilog Yamunā sa pamamagitan ni Parāśara; at ang sanggol na iyon ang naging dakilang ninuno ng mga Pāṇḍava.”

Verse 3

जातमात्रश्न यः सद्य इष्ट्या देहमवीवृधत्‌ | वेदांश्नाधिजगे साड्रान्‌ सेतिहासान्‌ महायशा:

Sinabi ni Ugraśravas: “Pagkapanganak na pagkapanganak, agad niyang pinalaki ang kaniyang katawan sa pamamagitan lamang ng kalooban. At ang tanyag na si Vyāsa ay kaagad ding nagkamit ng ganap na kaalaman sa lahat ng Veda, kasama ang mga sangay nito at ang tradisyong Itihāsa.”

Verse 4

यन्नैति तपसा वक्षिन्न वेदाध्ययनेन च । न व्रतैनोंपवासैश्ल न प्रशान्त्या न मन्युना

Sinabi ni Ugraśravas: “O mahusay magsalita, ang kataas-taasang katotohanang iyon ay hindi nakakamtan sa pamamagitan ng matinding pag-aayuno at pagpapakasakit, ni sa pamamagitan ng pag-aaral lamang ng Veda; hindi sa mga panata o pag-aayuno; hindi sa panlabas na katahimikan; at hindi rin sa pagsisikap na itinutulak ng galit.”

Verse 5

विव्यासैकं चतुर्धा यो वेदं वेदविदां वर: । परावरज्ञो ब्रह्मर्षि: कवि: सत्यव्रत शुचि:

Sinabi ni Śaunaka: “Yaong si Vyāsa—pinakamahigit sa mga nakaaalam ng Veda—na hinati ang iisang Veda sa apat na bahagi, ay isang brahmarṣi na nakakabatid kapwa ng mataas at mababang katotohanan; isang makatang-manghuhulang nakakakita sa tatlong panahon, matatag sa katotohanan, at lubos na dalisay.”

Verse 6

यः पाए-डुं धृतराष्ट्रं च विदुरं चाप्पजीजनत्‌ । शान्तनो: संततिं तन्वन्‌ पुण्यकीर्तिमहायशा:

Sinabi ni Śaunaka: “Banal ang kanyang katanyagan at dakila ang kanyang pangalan—siya ang nagluwal kina Pāṇḍu, Dhṛtarāṣṭra, at Vidura, at sa gayon ay pinalawak ang lahi ni Śāntanu.”

Verse 7

जनमेजयस्य राजर्षे: स महात्मा सदस्तदा । विवेश सहित: शिष्यैवेंदवेदाड़पारगै:,उन महात्मा व्यासने वेद-वेदांगोंके पारंगत विद्वान शिष्योंके साथ उस समय राजर्षि जनमेजयके यज्ञमण्डपमें प्रवेश किया

Sinabi ni Śaunaka: Nang panahong iyon, pumasok sa bulwagan ng pagtitipon ng haring-muni na si Janamejaya ang dakilang si Vyāsa, kasama ang mga alagad na bihasa sa mga Veda at sa mga Vedāṅga (mga pantulong na agham).

Verse 8

तत्र राजानमासीनं ददर्श जनमेजयम्‌ । वृतं सदस्यैर्बहुभिददेवैरिव पुरन्दरम्‌

Doon ay nakita niya si Haring Janamejaya na nakaupo sa trono, napaliligiran ng maraming kasapi ng kapulungan—gaya ni Indra, ang pumatay kay Pura, na napapalibutan ng mga diyos.

Verse 9

तथा मूर्धाभिषिक्तैश्न नानाजनपदेश्वरै: । ऋषच्विम्भि््रह्म॒कल्पैश्व कुशलैर्यज्ञसंस्तरे

Gayundin, maraming pinunong-hari—na pinahiran sa pagtatalaga at namamahala sa iba’t ibang lupain—ang pumaligid sa kanya sa lahat ng panig; at kasama nila ang mga paring tagapaghandog (ṛtvij), marangal at karapat-dapat na tila si Brahmā, bihasa sa pag-aayos at pagsasagawa ng mga handog na ritwal (yajña).

Verse 10

जनमेजयस्तु राजर्षिदृष्टवा तमृषिमागतम्‌ । सगणो<थभ्युद्ययौ तूर्ण प्रीत्या भरतसत्तम:

Si Haring Janamejaya, ang marangal na rishi ng mga hari, nang makita ang pantas na dumarating ay agad tumindig sa galak. Kasama ang kaniyang mga tagapaglingkod, ang pinakamainam sa angkan ng Bharata ay nagmadaling sumalubong upang tanggapin siya nang may nararapat na paggalang.

Verse 11

काउ्चनं विष्टरं तस्मै सदस्यानुमत:ः प्रभु: । आसन कल्पयामास यथा शक्रो बृहस्पते:

Wika ni Śaunaka: Sa pagsang-ayon ng matatandang nakaupo sa kapulungan, inihanda ng panginoon ang isang upuang ginto para sa kaniya—gaya ng paglalaan ni Indra, hari ng mga diyos, ng upuan para kay Bṛhaspati.

Verse 12

तत्रोपविष्टं वरदं देवर्षिगणपूजितम्‌ । पूजयामास राजेन्द्र: शास्त्रदृष्टेन कर्मणा,देवर्षियोंद्वारा पूजित वरदायक व्यासजी जब वहाँ बैठ गये, तब राजेन्द्र जनमेजयने शास्त्रीय विधिके अनुसार उनका पूजन किया

Nang ang pantas na tagapagkaloob ng biyaya, na pinararangalan ng mga rishi ng langit, ay nakaupo na roon, si Haring Janamejaya ay nagsagawa ng pagsamba sa kaniya ayon sa itinakdang ritwal ng mga banal na kasulatan.

Verse 13

पाद्यमाचमनीयं च अर्घ्य गां च विधानतः । पितामहाय कृष्णाय तदर्हाय न्यवेदयत्‌

At ayon sa wastong tuntunin, inihandog niya sa kaniyang pitatamaha na si Kṛṣṇa Dvaipāyana (Vyāsa) ang mga alay: tubig na panghugas ng paa, tubig na pang-ācamanīya, ang arghya bilang paggalang, at maging isang baka—mga handog na nararapat sa karapat-dapat tumanggap.

Verse 14

प्रतिगृह तु तां पूजां पाण्डवाज्जनमेजयात्‌ । गां चैव समनुज्ञाप्य व्यास: प्रीतो5भवत्‌ तदा,पाण्डववंशी जनमेजयसे वह पूजा ग्रहण करके गौके सम्बन्धमें अपना आदर व्यक्त करते हुए व्यासजी उस समय बड़े प्रसन्न हुए

Tinanggap ni Vyāsa ang paggalang na iyon mula kay Janamejaya, na inapo ng mga Pāṇḍava, at magiliw ding pinahintulutan ang handog na baka bilang tanda ng parangal. Noon ay labis ang kaniyang kagalakan.

Verse 15

तथा च पूजयित्वा तं प्रणयात्‌ प्रपितामहम्‌ | उपोपविश्य प्रीतात्मा पर्यपृष्छठनामयम्‌,पितामह व्यासजीका प्रेमपूर्वक पूजन करके जनमेजयका चित्त प्रसन्न हो गया और वे उनके पास बैठकर कुशल-मंगल पूछने लगे

At matapos niyang parangalan ang dakilang ninunong iyon nang may mapagmahal na paggalang, umupo siya sa tabi nito na may pusong nagagalak at nagtanong tungkol sa kalagayan—kung siya ba’y malaya sa karamdaman at dalamhati.

Verse 16

भगवानपि तं॑ दृष्टवा कुशल प्रतिवेद्य च । सदस्यै: पूजित: सर्वे: सदस्यान्‌ प्रत्यपूजयत्‌,भगवान्‌ व्यासने भी जनमेजयकी ओर देखकर अपना कुशल-समाचार बताया तथा अन्य सभासदोंद्वारा सम्मानित हो उनका भी सम्मान किया

Nang makita siya, ang kagalang-galang na pantas ay unang nagpabatid ng kanyang kalagayang mabuti. At nang siya’y parangalan ng lahat ng kasapi ng kapulungan, ginantihan niya ang kanilang paggalang sa pamamagitan ng paggalang din sa kapulungan—bilang huwaran ng wastong asal at paggalang sa pagtitipong marunong.

Verse 17

ततस्तु सहित: सर्वे: सदस्यैर्जनमेजय: । इदं पश्चाद्‌ द्विजश्रेष्ठं पर्यपृच्छत्‌ कृताञज्जलि:,तदनन्तर सब सदस्योंसहित राजा जनमेजयने हाथ जोड़कर द्विजश्रेष्ठ व्यासजीसे इस प्रकार प्रश्न किया

Pagkaraan, si Haring Janamejaya, kasama ang lahat ng kasapi ng kapulungan, ay nagbuklod ng mga palad bilang paggalang at saka nagtanong sa pinakadakila sa mga dvija, si Vyasa, nang ganito.

Verse 18

जनमेजय उवाच कुरूणां पाण्डवानां च भवानू प्रत्यक्षदर्शिवान्‌ तेषां चरितमिच्छामि कथ्यमान त्वया द्विज

Wika ni Janamejaya: “O Brahmin, nasaksihan mo mismo kapwa ang mga Kuru at ang mga Pandava. Kaya nais kong marinig, ayon sa iyong pagsasalaysay, ang ulat ng kanilang asal at pagkatao.”

Verse 19

कथं समभवद्‌ भेदस्तेषामक्लिष्टकर्मणाम्‌ । तच्च युद्ध कथं वृत्तं भूतान्तकरणं महत्‌

“Paano sumibol ang pagkakahati sa gitna ng mga taong yaong matuwid at di-nabibigatan sa paggawa ng kabutihan? At paano naganap ang dakilang digmaang iyon—napakalawak at napakapaminsala, na wari’y nagwakas sa buhay ng di-mabilang na nilalang?”

Verse 20

पितामहानां सर्वेषां दैवेनानिष्टचेतसाम्‌ । कार्त्स्न्येनितन्ममाचक्ष्व यथावृत्तं द्विजोत्तम

Wika ni Janamejaya: “O pinakadakila sa mga dwija, isalaysay mo sa akin nang buo at ayon sa tunay na nangyari ang buong pangyayari kung paanong ang tadhana ay bumaling sa isipan ng lahat ng aking mga ninuno tungo sa di-kanais-nais—tungo sa kapahamakan ng digmaan.”

Verse 21

सौतिरुवाच तस्य तद्‌ वचन श्रुत्वा कृष्णद्वैधायनस्तदा । शशास शिष्यमासीनं वैशम्पायनमन्तिके

Sabi ni Ugraśravas (Sauti): Nang marinig niya ang mga salitang iyon, si Kṛṣṇa Dvaidhāyana Vyāsa ay nag-utos noon sa kanyang alagad na si Vaiśampāyana, na nakaupo sa malapit.

Verse 22

व्यास उवाच कुरूणां पाण्डवानां च यथा भेदो5भवत्‌ पुरा । तदस्मै सर्वमाचक्ष्व यन्मत्त: श्रुववानसि

Wika ni Vyāsa: “O Vaiśampāyana, isalaysay mo sa Haring Janamejaya na ito nang buo kung paanong noong unang panahon ay sumiklab ang pagkakahati sa pagitan ng mga Kuru at ng mga Pāṇḍava—lahat ng iyong narinig mula sa akin.”

Verse 23

गुरोर्वचनमाज्ञाय स तु विप्रर्षभस्तदा । आचचक्षे तत: सर्वमितिहासं पुरातनम्‌

Nang maunawaan at tanggapin ang utos ng kanyang guro, ang pinakadakila sa mga Brahmana ay nagsimulang magsalaysay nang buo ng sinaunang kasaysayan: kung paanong sumibol ang alitan sa pagitan ng mga Kaurava at mga Pāṇḍava, at kung paanong humantong iyon sa ganap na pagkapuksa.

Verse 24

राज्ञे तस्मै सदस्येभ्य: पार्थिवेभ्यश्व सर्वश: । भेदं सर्वविनाशं च कुरुपाण्डवयोस्तदा

Sa haring iyon, sa mga kasapi ng kapulungan, at sa lahat ng iba pang mga pinunong naroon, sinimulan ng tagapagsalaysay na ilahad ang sinaunang kasaysayan: kung paanong noon ay sumiklab ang nakamamatay na pagkakahati sa pagitan ng mga Kuru at mga Pāṇḍava, at kung paanong ang pagkakahating iyon ay humantong sa ganap na pagkapuksa.

Verse 60

इति श्रीमहाभारते आदिपर्वणि अंशावतरणपर्वणि कथानुबन्धे षष्टितमो5ध्याय: ।। ६० || इस प्रकार श्रीमहाभारत आदिपर्वके अन्तर्गत अंशावतरणपर्वमें कथानुबन्धविषयक साठवाँ अध्याय पूरा हुआ

Sa gayon, sa Śrī Mahābhārata, sa loob ng Ādi Parva, sa bahaging tinatawag na Aṃśāvataraṇa Parva, nagwakas ang ikaanimnapung kabanata—na tumatalakay sa pag-uugnay at pagpapatuloy ng salaysay. (Ito ang pangwakas na kolofon na nagmamarka ng pagtatapos ng Kabanata 60.)