Shloka 48
सर्पसत्रे ऋत्विजः सदस्याश्च — Officiants and Assembly at Janamejaya’s Serpent-Sacrifice
इति श्रीमहाभारते आदिपर्वणि आस्तीकपर्वणि आस्तीकोत्पत्तौ अष्टचत्वारिंशो5ध्याय:
iti śrīmahābhārate ādiparvaṇi āstīkaparvaṇi āstīkotpattau aṣṭacatvāriṃśo 'dhyāyaḥ
Sa gayon, sa Śrī Mahābhārata, sa loob ng Ādi Parvan, sa Āstīka Parvan, sa salaysay ng kapanganakan at pinagmulan ni Āstīka, nagwakas ang ika-48 kabanata. Ito ay isang kolofon na nagmamarka sa pagsasara ng isang yunit ng salaysay, inilalagay ang pangyayaring ito sa mas malawak na balangkas ng etika hinggil sa angkan, tungkulin, at mga bungang dulot ng panata at pag-aalitan na hahantong sa salaysay ng paghahandog na ukol sa mga ahas.
तक्षक उवाच
Educational Q&A
As a colophon, the verse itself does not teach through dialogue; it frames the episode’s ethical arc: origins and lineage matter in dharma-narratives, and the consequences of hostility and vows (central to the serpent-sacrifice cycle) are prepared through Āstīka’s birth story.
The text is closing the forty-eighth chapter of the Ādi Parva, specifically within the Āstīka Parva, at the point where the account of Āstīka’s origin/birth has been presented; it is a formal end-marker rather than spoken action.