Shloka 18
Jaratkāru’s Conditional Marriage Vow and Vāsuki’s Offer (जरत्कारु-विवाह-नियमः)
ऋषि: परमधर्मात्मा दान्त: शान्तो महातपा: । तस्य त्वया नरव्याघ्र सर्प: प्राणैर्वियोजित:,गौरमुख बोला--महाराज! आपके राज्यमें शमीक नामवाले एक परम धर्मात्मा महर्षि रहते हैं। वे जितेन्द्रिय, मनको वशमें रखनेवाले और महान् तपस्वी हैं। नरव्याप्र! आपने मौन व्रत धारण करनेवाले उन महात्माके कंधेपर धनुषकी नोकसे उठाकर एक मरा हुआ साँप रख दिया था। महर्षिने तो उसके लिये आपको क्षमा कर दिया था, किंतु उनके पुत्रको वह सहन नहीं हुआ
ṛṣiḥ paramadharmātmā dāntaḥ śānto mahātapāḥ | tasya tvayā naravyāghra sarpaḥ prāṇairviyojitaḥ ||
Sinabi ni Gauramukha: “Sa iyong nasasakupan ay naroon ang rishi na si Śamīka—lubhang matuwid, mapagpigil, payapa, at dakila sa pag-aayuno at pagninilay. Ngunit, O tigre sa mga tao, inilagay mo sa rishing iyon ang isang ahas na patay, wala nang buhay.”
गौरयुख उवाच
Educational Q&A
Power and status do not excuse disrespect toward the virtuous. Dharma requires restraint and reverence for ascetics; humiliating a peaceful sage is an ethical lapse that invites grave consequences.
Gauramukha describes how the righteous sage Śamīka, observing silence, was insulted when the king placed a dead snake on him—an act that becomes the trigger for the ensuing curse narrative.