Shloka 31
Jaradkāru Encounters the Pitṛs
Jaratkāru-Pitṛdarśana
मनुष्याणां च यो धाता राजा राज्यकर: पुन: । दशश्रोत्रियसमो राजा इत्येवं मनुरब्रवीत्,देवताके प्रसन्न होनेसे वर्षा होती है, वर्षसि अन्न पैदा होता है और अन्नसे निरन्तर मनुष्योंके हितका पोषण करते हुए राज्यका पालन करनेवाला राजा मनुष्योंके लिये विधाता (धारण-पोषण करनेवाला) है। राजा दस श्रोत्रियके समान है, ऐसा मनुजीने कहा है
manuṣyāṇāṃ ca yo dhātā rājā rājyakaraḥ punaḥ | daśaśrotriyasamo rājā ity evaṃ manur abravīt ||
Sabi ni Śamīka: “Ang haring nagtataguyod at nag-iingat sa lipunan ng tao at, muli, maayos na namamahala sa kaharian ay isang ‘dhātā’—tagapagtaguyod at tagapagpanatili—para sa mga tao. Ipinahayag ni Manu na ang gayong hari ay katumbas sa halaga ng sampung śrotriya (mga maybahay na dalubhasa sa Veda).”
शमीक उवाच
Educational Q&A
The verse elevates righteous kingship as a dharmic duty: a king who sustains and properly governs society is a vital upholder of human welfare, and Manu’s authority is cited to state that such a king’s merit equals that of ten Veda-learned śrotriyas.
Śamīka is speaking and invokes Manu’s dictum to emphasize the king’s religious-ethical stature as protector and sustainer of the people, framing governance itself as a sacred responsibility.