Shloka 21
Jaradkāru Encounters the Pitṛs
Jaratkāru-Pitṛdarśana
न्यायतो रक्षितास्तेन तस्य शापं न रोचये । सर्वथा वर्तमानस्य राज्ञो हास्मद्विधैः सदा,शमीक बोले--वत्स! तुमने शाप देकर मेरा प्रिय कार्य नहीं किया है। यह तपस्वियोंका धर्म नहीं है। हमलोग उन महाराज परीक्षितके राज्यमें निवास करते हैं और उनके द्वारा न्यायपूर्वक हमारी रक्षा होती है। अतः उनको शाप देना मुझे पसंद नहीं है। हमारे-जैसे साधु पुरुषोंको तो वर्तमान राजा परीक्षितके अपराधको सब प्रकारसे क्षमा ही करना चाहिये। बेटा! यदि धर्मको नष्ट किया जाय तो वह मनुष्यका नाश कर देता है, इसमें संशय नहीं है। यदि राजा रक्षा न करे तो हमें भारी कष्ट पहुँच सकता है
nyāyato rakṣitāstena tasya śāpaṁ na rocaye | sarvathā vartamānasya rājño hāsmadvidhaiḥ sadā ||
Sinabi ni Śamīka: “Yamang tayo’y pinangangalagaan niya ayon sa katarungan, hindi ko sinasang-ayunan ang sumpa laban sa haring iyon. Para sa mga tulad natin—mga ascetang namumuhay sa ilalim ng kasalukuyang monarka—laging nararapat ang pagtitimpi at pagpaparaya. Ang suklian ang makatarungang pag-iingat ng sumpa ay hindi daan ng tapasvin; sa halip, dapat patawarin ang pagkukulang ng hari, upang hindi masira ang kaayusan ng dharma at maging di-ligtas ang kaharian para sa mga namumuhay sa pagpipigil.”
शमीक उवाच
Educational Q&A
Those who live by tapas and dharma should practice restraint and forgiveness, especially toward a ruler who generally protects them justly; retaliatory cursing is portrayed as contrary to ascetic ethics and socially destabilizing.
Śamīka responds to the situation of a curse being directed at the king (contextually Parīkṣit) and states that he does not approve, because the king’s just protection obliges ascetics to show patience and pardon rather than punish.