Shloka 10
अध्याय ३४ — एलापत्रस्योपदेशः
Elāpatra’s Counsel on the Nāgas’ Deliverance
Devanagari script
यत्रेमं तु सहस्राक्ष निक्षिपेयमहं स्वयम् | त्वमादाय तततस्तूर्ण हरेथास्त्रिदिवेश्वर,गरुडने कहा--स्वर्गके सम्राट् सहस्राक्ष! किसी कारणवश मैं यह अमृत ले जाता हूँ। इसे किसीको भी पीनेके लिये नहीं दूँगा। मैं स्वयं जहाँ इसे रख दूँ, वहाँसे तुरंत तुम उठा ले जा सकते हो
Translation
Wika ni Garuḍa: “O Sahasrākṣa, panginoon ng Tridiva! Saanman ko mismo ilapag ang Somang ito, kunin mo mula roon at dalhin mo agad.”
Word by Word
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयत्र
इमम्this (one/this thing)
इमम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Accusative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
सहस्राक्षO thousand-eyed one (Indra)
सहस्राक्ष:
TypeNoun
Rootसहस्राक्ष
FormMasculine, Vocative, Singular
निक्षिपेयम्I should place/lay down
निक्षिपेयम्:
TypeVerb
Rootनि-क्षिप्
FormOptative (Vidhi-lin), First, Singular, Parasmaipada
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअहम्
FormNominative, Singular
स्वयम्myself
स्वयम्:
TypeIndeclinable
Rootस्वयम्
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormNominative, Singular
आदायhaving taken
आदाय:
TypeVerb
Rootआ-दा
FormAbsolutive (Gerund, -ya), Parasmaipada
ततःfrom there/then
ततः:
Apadana
TypeIndeclinable
Rootततः
तूर्णम्quickly
तूर्णम्:
TypeIndeclinable
Rootतूर्णम्
हरेथाःyou should carry off/take away
हरेथाः:
TypeVerb
Rootहृ
FormOptative (Vidhi-lin), Second, Singular, Parasmaipada
त्रिदिवेश्वरO lord of heaven (Indra)
त्रिदिवेश्वर:
TypeNoun
Rootत्रिदिवेश्वर
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
गरुड उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes