Shloka 63
Ādi-parva Adhyāya 3 — Janamejaya’s Rite, Dhaumya’s Parīkṣā, and Uttanka’s Kuṇḍala Quest (सर्पसत्रप्रस्तावना–गुरुपरीक्षा–उत्तङ्कोपाख्यान)
अश्विनाविन्दुममृतं वृत्त भूयौ तिरोधत्तामश्चिनौ दासपत्नी । हित्वा गिरिमश्रचिनौ गा मुदा चरन्तौ तद्वृष्टिमल्वा प्रस्थितो बलस्य,हे अश्विनीकुमारो! आप दोनोंमें सदाचारका बाहुल्य है। आप अपने सुयशसे चन्द्रमा, अमृत तथा जलकी उज्ज्वलताको भी तिरस्कृत कर देते हैं। इस समय मेरु पर्वतको छोड़कर आप पृथ्वीपर सानन्द विचर रहे हैं। आनन्द और बलकी वर्षा करनेके लिये ही आप दोनों भाई दिनमें प्रस्थान करते हैं
aśvināv indum amṛtaṃ vṛtta-bhūyau tiro-dhattām aśvinau dāsa-patnī | hitvā girim aśvinau gā mudā carantau tad-vṛṣṭim alvā prasthito balasya, he aśvinī-kumārau! āpa-dvayoḥ sad-ācārasya bāhulyaṃ asti | āpaḥ sva-suyaśasā candramasam, amṛtam, jala-sya ujjvalatām api tiraskurutha | etasmin samaye meru-giriṃ hitvā pṛthivyāṃ sānandaṃ vicaratha | ānanda-bala-yoḥ varṣaṇa-artham eva yuvāṃ bhrātarau divā prasthitau |
Wika ni Rama: “O mga Aśvinī-kumāra! Sa inyo’y sagana ang matuwid na asal. Sa liwanag ng sarili ninyong mabuting katanyagan, nalalampasan ninyo maging ang buwan, ang amṛta—nektar ng kawalang-kamatayan—at ang kislap ng tubig. Ngayon, iniwan ninyo ang Bundok Meru at masayang naglalagalag sa daigdig. Upang ibuhos na parang ulan ang galak at lakas, kaya kayong dalawang magkapatid ay lumalakad sa liwanag ng araw.”
राम उवाच
Educational Q&A
The verse upholds dharma through the ideal of ‘sad-ācāra’ (right conduct) and portrays divine excellence as service-oriented: the Aśvins’ greatness is expressed not merely in splendor but in their active bestowal of joy and strength upon the world.
Rama addresses the Aśvinī-kumāras with a hymn-like praise, describing them as surpassing even cosmic luminaries in brilliance and as leaving Mount Meru to roam the earth by day, metaphorically ‘raining’ vigor and happiness upon beings.