Shloka 149
Ādi-parva Adhyāya 3 — Janamejaya’s Rite, Dhaumya’s Parīkṣā, and Uttanka’s Kuṇḍala Quest (सर्पसत्रप्रस्तावना–गुरुपरीक्षा–उत्तङ्कोपाख्यान)
यो वाजिन गर्भमपां पुराणं वैश्वानरं वाहनमभ्युपैति । नमोअस्तु तस्मै जगदी श्चराय लोकत्रयेशाय पुरन्दराय,जो महात्मा वज्र धारण करके तीनों लोकोंकी रक्षा करते हैं, जिन्होंने वृत्रासुरका वध तथा नमुचि दानवका संहार किया है, जो काले रंगके दो वस्त्र पहनते और लोकमें सत्य एवं असत्यका विवेचन करते हैं; जलसे प्रकट हुए प्राचीन वैश्वानररूप अश्वको वाहन बनाकर उसपर चढ़ते हैं तथा जो तीनों लोकोंके शासक हैं, उन जगदीश्वर पुरन्दरको मेरा नमस्कार है
yo vājina garbham apāṃ purāṇaṃ vaiśvānaraṃ vāhanam abhyupaiti | namo 'stu tasmai jagadīśvarāya lokatrayeśāya purandarāya ||
Sinabi ni Rama: “Pagpupugay kay Purandara—Panginoon ng sansinukob at tagapaghari ng tatlong daigdig—na lumalapit at sumasakay, bilang sasakyan, sa sinaunang Vaiśvānara, ang ‘binhi’ na isinilang mula sa mga tubig, sa anyo ng isang kabayo. Sa dakilang tagapagtanggol ng mga daigdig, ako’y yumuyukod.”
राम उवाच
Educational Q&A
The verse models stuti (reverential praise) as an ethical posture: acknowledging a cosmic ruler who safeguards the three worlds and upholds order. It emphasizes humility and recognition of divine sovereignty as foundations for right conduct.
Rama speaks a hymn of salutation to Purandara (Indra), describing him as the lord of the three worlds and invoking a mythic image of a primeval, water-born Vaiśvānara associated with a steed that he approaches and mounts as his vehicle.