Shloka 101
Ādi-parva Adhyāya 3 — Janamejaya’s Rite, Dhaumya’s Parīkṣā, and Uttanka’s Kuṇḍala Quest (सर्पसत्रप्रस्तावना–गुरुपरीक्षा–उत्तङ्कोपाख्यान)
स एवमुक्तो बाढमित्युक्त्वा तदा तद् वृषभस्य मूत्र पुरीषं च भक्षयित्वोत्तड़कः सम्भ्रमादुत्थित एवाप उपस्पृश्य प्रतस्थे,उसके पुनः ऐसा कहनेपर उत्तंकने “बहुत अच्छा” कहकर उसकी बात मान ली और उस बैलके गोबर तथा मूत्रको खा-पीकर उतावलीके कारण खड़े-खड़े ही आचमन किया। फिर वे चल दिये
sa evam ukto bāḍham ity uktvā tadā tad vṛṣabhasya mūtra-purīṣaṃ ca bhakṣayitvottakaḥ sambhramād utthita evāpa upaspṛśya pratasthē |
Nang masabihan muli, sumagot si Uttaṅka, “Siyanga,” at sumunod. Kinain niya ang dumi at ininom ang ihi ng toro; at dahil nagmamadali, isinagawa niya ang ācamana (ritwal na pagsipsip ng tubig para sa paglilinis) habang nakatayo, saka nagpatuloy sa paglalakbay. Ipinakikita nito ang tensiyon sa pagitan ng panlabas na karumihan at ng panloob na pagsunod sa mas mataas na tagubilin—isang mabigat na gawa na tinanggap alang-alang sa panata at sa mas dakilang layuning moral ng paghahanap.
राम उवाच
Educational Q&A
The passage highlights steadfastness in dharma: a seeker may be required to endure socially repugnant or personally difficult acts when they are commanded within a legitimate vow-bound context. It also points to the distinction between external impurity and the inner intention of obedience and discipline.
Uttanka agrees to what he has been told, consumes the bull’s urine and dung, quickly performs ācamana while still standing due to urgency, and then departs to continue his mission.