Shloka 53
Śārṅgakānāṃ Avināśaḥ (Why the Śārṅga Birds Were Spared) | शार्ङ्गकानामविनाशः
गजानां तु प्रभिन्नानां त्रिधा प्रस्रवतां मदम् | गिरिकूटनिकाशानां समरेष्वनिवर्तिनाम्,जिन्हें साहसका काम प्रिय है और जो हाथमें हल धारण करते हैं, उन बलरामने प्रसन्न होकर इस नूतन सम्बन्धका आदर करते हुए अर्जुनको पाणिग्रहणके दहेजके रूपमें एक हजार मतवाले हाथी भेंट किये, जो तीन अंगोंसे मदकी धारा बहानेवाले थे। वे हाथी युद्धमें कभी पीछे नहीं हटते थे और देखनेमें पर्वतशिखरके समान जान पड़ते थे। उनके मस्तकोंपर सुन्दर वेषरचना की गयी थी। उन सबके पार्श्वभागमें मजबूत घण्टे लटक रहे थे तथा गलेमें सोनेके हार शोभा दे रहे थे। वे सभी हाथी बड़े सुन्दर लगते थे और उन सबके साथ महावत थे
gajānāṃ tu prabhinnānāṃ tridhā prasravatāṃ madam | girikūṭanikāśānāṃ samareṣv anivartinām ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: “Ipinagkaloob niya ang mga elepanteng nasa init ng pagkalalaki—mga dambuhalang hayop na mula sa kanilang mga sentido’y umaagos ang katas sa tatlong batis—kasinglaki ng tuktok ng bundok at hindi kailanman umurong sa labanan.” Sa daloy ng salaysay, ang handog na ito’y nagsisilbing pormal at marangal na bigay-kasal, hayagang nagpapatibay sa bagong alyansa at sa pangakong itataguyod ang ugnayan sa lakas, dangal, at pag-iingat.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a royal ethic where alliances are affirmed through public, costly gifts that symbolize both honor and protective capacity; steadfastness in battle (anivartin) is praised as a valued kṣatriya quality.
Vaiśampāyana describes the presentation of exceptionally powerful war-elephants—massive, must-flowing, and unretreating—given as a prestigious offering to mark and strengthen a newly formed relationship.