Shloka 60
समन्तपञ्चक-आख्यानम् तथा अक्षौहिणी-प्रमाणनिर्णयः
Samantapañcaka Narrative and the Measure of an Akṣauhiṇī
प्रजागरं तथा पर्व धृतराष्ट्रस्य चिन्तया । पर्व सानत्सुजातं वै गुह्मध्यात्मदर्शनम्,इसके पश्चात् परम अदभुत उद्योगपर्व समझना चाहिये। इसीमें संजययानपर्व कहा गया है। तदनन्तर चिन्ताके कारण धृतराष्ट्रके रातभर जागनेसे सम्बन्ध रखनेवाला प्रजागरपर्व समझना चाहिये। तत्पश्चात् वह प्रसिद्ध सनत्सुजातपर्व है, जिसमें अत्यन्त गोपनीय अध्यात्मदर्शनका समावेश हुआ है
prajāgaraṃ tathā parva dhṛtarāṣṭrasya cintayā | parva sānatsujātaṃ vai guhyam adhyātmadarśanam |
Kasunod ang Prājāgara Parva, na may kaugnayan sa balisang pag-iisip ni Dhṛtarāṣṭra na nagpanatili sa kanya na gising magdamag. Pagkatapos nito ay dumarating ang bantog na Sānatsujāta Parva, na naglalaman ng lubhang lihim na aral tungkol sa pagtanaw sa Sarili (karunungang espirituwal).
राम उवाच
Educational Q&A
The verse highlights that alongside political crisis and moral anxiety (Dhṛtarāṣṭra’s sleeplessness), the epic deliberately inserts an esoteric spiritual instruction (Sanatsujāta’s adhyātma-darśana), suggesting that inner wisdom is essential for confronting ethical collapse and the approach of war.
The text is outlining upcoming sections (parvas): first, the Prajāgara Parva describing Dhṛtarāṣṭra staying awake due to worry; then the Sānatsujāta Parva, where Sanatsujāta delivers a confidential spiritual discourse on the Self.