Shloka 9

अर्जुनस्य लक्ष्यवेधः

Arjuna’s Hitting of the Target at the Svayaṃvara

Devanagari script

चक्षूंषि प्रतिलब्ध्वा च प्रतिजग्मुस्ततो नृपा: । भार्गवस्तु मुनिर्मेने सर्वतलोकपराभवम्‌,तदनन्तर अपनी खोयी हुई आँखें पाकर वे क्षत्रियलोग लौट गये; इधर भृगुवंशी और्व मुनिने सम्पूर्ण लोकोंके पराभवका विचार किया

Transliteration

cakṣūṃṣi pratilabdhvā ca pratijagmustato nṛpāḥ | bhārgavastu munirme ne sarvatalokaparābhavam ||

Translation

Nang maibalik ang kanilang paningin, umalis ang mga hari at nagbalik sa sariling landas. Ngunit si Aurva, ang pantas na Bhārgava, nang pagnilayan ang naganap, itinuring iyon na isang kahihiyan at pagkatalo ng mga daigdig sa kabuuan.

Word by Word

• चक्षूंषि: eyes
• चक्षूंषि: Karma
• Type: Noun
• Root: चक्षुस्
• Form: Neuter, Accusative, Plural

• प्रतिलब्ध्वा: having regained
• Type: Verb
• Root: प्रति-लभ्
• Form: क्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral for gerund)

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• प्रतिजग्मुः: returned/went back
• Type: Verb
• Root: प्रति-गम्
• Form: Perfect (Liṭ), 3rd, Plural, Parasmaipada

• ततः: then/from there
• Type: Indeclinable
• Root: ततः

• नृपाः: kings
• नृपाः: Karta
• Type: Noun
• Root: नृप
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• भार्गवः: the Bhārgava (descendant of Bhṛgu)
• भार्गवः: Karta
• Type: Noun
• Root: भार्गव
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• तु: but/however
• Type: Indeclinable
• Root: तु

• मुनिः: sage
• मुनिः: Karta
• Type: Noun
• Root: मुनि
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• मेने: thought/considered
• Type: Verb
• Root: मन्
• Form: Perfect (Liṭ), 3rd, Singular, Ātmanepada

• सर्वत्: entirely/on all sides
• Type: Indeclinable
• Root: सर्वत्

• लोक: of the worlds
• Type: Noun
• Root: लोक
• Form: Masculine, Genitive, Plural

• पराभवम्: defeat/overthrow
• पराभवम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पराभव
• Form: Masculine, Accusative, Singular

Speaker

वसिष्ठ उवाच

Characters & Entities

• वसिष्ठ (Vasiṣṭha)
• भृगुवंशी और्व मुनि (Aurva Bhārgava)
• नृपाः / क्षत्रियाः (kings, Kṣatriyas)