Shloka 25
कल्माषपाद-शाप-कारणम्
Cause of Kalmāṣapāda’s Niyoga under a Curse
Devanagari script
वर: संवरणो राज्ञां त्वमृषीणां वरो मुने । तपती योषितां श्रेष्ठा किमन्न्यदपवर्जनात्,“मुने! संवरण राजाओंमें श्रेष्ठ हैं, आप महर्षियोंमें उत्तम हैं और तपती युवतियोंमें सर्वश्रेष्ठ है; अतः उसके दानसे श्रेष्ठ और क्या हो सकता है”
Transliteration
varaḥ saṃvaraṇo rājñāṃ tvam ṛṣīṇāṃ varo mune | tapatī yoṣitāṃ śreṣṭhā kim anyad apavarjanāt ||
Translation
Wika ni Vasiṣṭha: “O muni! Si Saṃvaraṇa ang pinakadakila sa mga hari; ikaw ang pinakadakila sa mga rishi; at si Tapatī ang pinakamainam sa mga dalaga. Ano pang handog ang hihigit sa pag-aalay sa kanya sa pag-aasawa?”
Word by Word
वरःexcellent/best (one)
वरः:
Karta
TypeNoun
Rootवर
FormMasculine, Nominative, Singular
संवरणःSamvaraṇa (name of a king)
संवरणः:
Karta
TypeNoun
Rootसंवरण
FormMasculine, Nominative, Singular
राज्ञाम्of kings
राज्ञाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Genitive, Plural
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Nominative, Singular
ऋषीणाम्of sages
ऋषीणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootऋषि
FormMasculine, Genitive, Plural
वरःbest/excellent (one)
वरः:
Karta
TypeNoun
Rootवर
FormMasculine, Nominative, Singular
मुनेO sage
मुने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमुनि
FormMasculine, Vocative, Singular
तपतीTapatī (name of a woman)
तपती:
Karta
TypeNoun
Rootतपती
FormFeminine, Nominative, Singular
योषिताम्of women/maidens
योषिताम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयोषित्
FormFeminine, Genitive, Plural
श्रेष्ठाthe best, most excellent
श्रेष्ठा:
Karta
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ
FormFeminine, Nominative, Singular
किम्what?
किम्:
Karma
TypePronoun
Rootकिम्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
अन्यत्other (thing)
अन्यत्:
Karma
TypeAdjective
Rootअन्य
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
अपवर्जनात्than giving away/bestowal (lit. from the act of giving away)
अपवर्जनात्:
Apadana
TypeNoun
Rootअपवर्जन
FormNeuter, Ablative, Singular
Speaker
वसिष्ठ उवाच
Characters & Entities
V
VasiṣṭhaS
SaṃvaraṇaT
TapatīVerse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes