Shloka 52
और्वोपाख्यानम्
Aurva Episode: Restoration of Sight and Restraint of World-Destructive Anger
वज्पाणित्रह्यिण: स्यात् क्षत्रं वज़रथं स्मृतम् । वैश्या वै दानवज्ाक्ष कर्मवज़ा यवीयस:,(अग्निमें आहुति देनेके कारण) ब्राह्मणका दाहिना हाथ वच्ञ है। क्षत्रियका रथ वज् है। वैश्यलोग जो दान करते हैं, वह भी वज्र है और शूद्रलोग जो सेवाकार्य करते हैं, उसे भी वज्र ही समझना चाहिये
vajrapāṇir brāhmaṇaḥ syāt kṣatraṃ vajrarathaṃ smṛtam | vaiśyā vai dānavajrākhyāḥ karmavajrā yavīyasaḥ ||
Ipinahayag ng Gandharva na ang bawat uri ng lipunan ay may sariling “kulog na sandata”—ang natatanging lakas at tungkulin. Ang kulog na sandata ng Brahmana ay ang kaniyang kanang kamay na pinabanal ng paghahandog sa sakripisyo; ang sa Kshatriya ay ang karwaheng pandigma; ang sa Vaishya ay ang pagbibigay at pagkakawanggawa; at ang sa Shudra ay ang gawaing paglilingkod. Ang aral: ang tunay na kapangyarihan ay hindi lamang lakas-militar, kundi ang disiplinadong pagtupad sa nararapat na gampanin—walang pagmamataas at may pananagutan—na siyang nagtataguyod sa daigdig.
गन्धर्व उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that ‘strength’ (vajra) is not one-dimensional: each social role has a proper form of power grounded in its dharma—ritual authority for Brahmins, protective force for Kshatriyas, generosity and economic support for Vaishyas, and sustaining service through work for Shudras.
A Gandharva is speaking and characterizing the four social orders by their defining capacities, presenting a normative view of how society is upheld when each group performs its appointed function.