Shloka 17
तापती–संवरणोपाख्यानम्
The Tapatī–Saṃvaraṇa Episode: Meaning of “Tāpatya”
Devanagari script
सहैवैतैर्गमिष्यामि बान्धवैरद्य राक्षसम् । ततो नः सहितान् क्षुद्र: सर्वानिवोपभोक्ष्यति,अब इन बान्धवजनोंके साथ ही मैं राक्षसके पास जाऊँगा; फिर वह नीच निशाचर एक ही साथ हम सबको खा जायगा
Transliteration
sahaivaitair gamiṣyāmi bāndhavair adya rākṣasam | tato naḥ sahitān kṣudraḥ sarvān ivopabhokṣyati ||
Translation
Ngayong araw, sasama ako sa mga kamag-anak na ito at haharap sa rākṣasa. Pagkatapos, lalamunin kaming lahat nang sabay-sabay ng hamak na gumagala sa gabi, habang kami’y magkakasama.
Word by Word
सहtogether/with
सह:
TypeIndeclinable
Rootसह
एवindeed/only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
एतैःwith these
एतैः:
Karana
TypePronoun
Rootएतद्
Formmasculine, instrumental, plural
गमिष्यामिI will go
गमिष्यामि:
TypeVerb
Rootगम्
Formsimple future (luṭ), 1st, singular, parasmaipada
बान्धवैःwith kinsmen/relatives
बान्धवैः:
Karana
TypeNoun
Rootबान्धव
Formmasculine, instrumental, plural
अद्यtoday/now
अद्य:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअद्य
राक्षसम्to the rakshasa/demon
राक्षसम्:
Karma
TypeNoun
Rootराक्षस
Formmasculine, accusative, singular
ततःthen/thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
नःus
नः:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formaccusative, plural
सहितान्together/assembled
सहितान्:
TypeAdjective
Rootसहित
Formmasculine, accusative, plural
क्षुद्रःbase/vile
क्षुद्रः:
Karta
TypeAdjective
Rootक्षुद्र
Formmasculine, nominative, singular
सर्वान्all
सर्वान्:
TypeAdjective
Rootसर्व
Formmasculine, accusative, plural
इवas if/like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
उपभोक्ष्यतिwill eat/consume
उपभोक्ष्यति:
TypeVerb
Rootउप-भुज्
Formsimple future (luṭ), 3rd, singular, parasmaipada
Speaker
ब्राह्मण उवाच
Characters & Entities
ब
ब्राह्मण (a brāhmaṇa speaker)ब
बान्धव (kinsmen/relatives)र
राक्षस (rākṣasa)न
निशाचर (night-roamer; epithet of the rākṣasa)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes