Shloka 1
कुन्ती-युधिष्ठिर-संवादः — Kuntī’s Counsel on Departing for Pāñcāla
इस प्रकार श्रीमहाभारत आदिपर्वके अन्तर्गत हिडिम्बवधपर्वमें घटोत्कचकी उत्पत्तिविषयक एक सौ चौवनवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ १५४ ॥/ (दाक्षिणात्य अधिक पाठके ३३ श्लोक मिलाकर कुल ७९ श्लोक हैं) अपर बक। है २ >> - कोई-कोई उत्कचका अर्थ “ऊपर उठे हुए बालोंवाला' भी करते हैं। पञ्चपञ्चाशर्दाधिकशततमो< ध्याय: पाण्डवोंको व्यासजीका दर्शन और उनका एकचक्रा नगरीमें प्रवेश वैशम्पायन उवाच ते वनेन वन॑ गत्वा घ्नन्तो मृगगणान् बहून् । अपक्रम्य ययू राजंस्त्वरमाणा महारथा:,वैशम्पायनजी कहते हैं--राजन्! वे महारथी पाण्डव उस स्थानसे हटकर एक वनसे दूसरे वनमें जाकर बहुत-से हिंसक पशुओंको मारते हुए बड़ी उतावलीके साथ आगे बढ़े
vaiśampāyana uvāca |
te vanena vanaṁ gatvā ghnanto mṛgagaṇān bahūn |
apakramya yayū rājan tvaramāṇā mahārathāḥ ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: O Hari, ang mga Pāṇḍava—mga dakilang mandirigmang karo—ay umalis sa pook na iyon at nagpatuloy nang nagmamadali, lumilipat mula sa isang gubat tungo sa isa pa, at pumapatay ng maraming pangkat ng mababangis na hayop sa kanilang daraanan. Itinatakda ng taludtod ang tagpong panlipat ng pagkatapon at paglalakbay: ang magkakapatid ay sumusulong nang may pagmamadali, nabubuhay sa ilang, at ang tahimik na bigat ng buhay-gubat (karahasang kailangan sa pag-iral at pag-iingat) ang bumabalangkas sa kanilang paglakad.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the disciplined urgency of the exiled Pāṇḍavas and the ethical tension of forest life: violence is not celebrated, but appears as a practical necessity for protection and sustenance while they continue their larger dharmic course.
Vaiśampāyana narrates that the Pāṇḍavas leave their previous location and hurry onward through successive forests, hunting many wild animals as they travel—setting up their movement toward the next stage of the story (their approach toward Ekacakrā in this chapter’s framing).