Shloka 10
आदि पर्व — अध्याय 148: कुन्ती–ब्राह्मणसंवादः (दुःखमूल-प्रश्नः) / Kuntī and the Brahmin: Inquiry into the Root of Suffering
तदुपादीपयद् भीम: शेते यत्र पुरोचन: । ततो जतुगृहद्वारं दीपयामास पाण्डव:,परंतु दैवेच्छासे उस भोजके समय एक भीलनी अपने पाँच बेटोंके साथ वहाँ भोजनकी इच्छासे आयी, मानो कालने ही उसे प्रेरित करके वहाँ भेजा था। वह भीलनी मदिरा पीकर मतवाली हो चुकी थी। उसके पुत्र भी शराब पीकर मस्त थे। राजन! शराबके नशेमें बेहोश होनेके कारण अपने सब पुत्रोंके साथ वह उसी घरमें सो गयी। उस समय वह अपनी सुध- बुध खोकर मृतक-सी हो रही थी। रातमें जब सब लोग सो गये, उस समय सहसा बड़े जोरकी आँधी चली। तब भीमसेनने उस जगह आग लगा दी, जहाँ पुरोचन सो रहा था। फिर उन्होंने लाक्षागृहके प्रमुख द्वारपर आग लगायी
tadupādīpayad bhīmaḥ śete yatra purocanaḥ | tato jatugṛhadvāraṃ dīpayāmāsa pāṇḍavaḥ ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: Pagkaraan, sinilaban ni Bhīma ang pook na kinaroroonan ni Purocana na natutulog. Pagkatapos nito, sinunog din ng mga Pāṇḍava ang pangunahing pintuan ng bahay na may lākṣā. Sa balangkas na pang-etika ng tagpong ito, inihaharap ang gawa bilang isang estratehikong pagtakas mula sa balak na pagpatay, isinagawa sa gabi nang ang kinatawan ng kaaway ay marupok, upang matiyak ang pag-iral ng mga Pāṇḍava laban sa pagtataksil na udyok ng adharma.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
When confronted with deliberate, covert violence (adharma), preserving life through prudent strategy can be ethically justified; the narrative frames Bhīma’s act as countering treachery rather than initiating unjust harm.
At night, Bhīma ignites the area where Purocana is sleeping and then sets the lac-house’s main doorway ablaze, enabling the Pāṇḍavas’ planned escape while the conspirator is trapped by the fire.