Previous Verse
Next Verse

Shloka 35

Ādi-parva Adhyāya 141: Bhīma–Hiḍimba Confrontation and Protective Discourse

स एष पाण्डोर्दायाद्य॑ यदि प्राप्रोति पाण्डव: । तस्य पुत्रो ध्रुवं प्राप्तस्तस्य तस्यापि चापर:,यदि ये पाण्डुकुमार युधिष्छिर पाण्डुके राज्यको, जिसका उत्तराधिकारी पुत्र ही होता है, प्राप्त कर लेते हैं तो निश्चय ही उनके बाद उनका पुत्र ही इस राज्यका अधिकारी होगा और उसके बाद पुनः उसीकी पुत्रपरम्परामें दूसरे-दूसरे लोग इसके अधिकारी होते जायूँगे

sa eṣa pāṇḍor dāyādyaḥ yadi prāpnoti pāṇḍavaḥ | tasya putro dhruvaṃ prāptas tasya tasyāpi cāparaḥ ||

Sinabi ni Duryodhana: “Kung ang Pāṇḍava na ito—ang tunay na tagapagmana ni Pāṇḍu—ay makamit ang kaharian, tiyak na ang kanyang anak na lalaki ang magmamana pagkatapos niya; at pagkatapos noon, isa na naman sa kaparehong angkan. Sa gayon, ang kapangyarihan ay dadaan sa sunod-sunod nilang mga anak na lalaki, salinlahi sa salinlahi.”

सःhe/that (person)
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
एषःthis (one)
एषः:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
पाण्डोःof Pāṇḍu
पाण्डोः:
Sambandha
TypeNoun
Rootपाण्डु
FormMasculine, Genitive, Singular
दायाद्यःheir/claimant
दायाद्यः:
Karta
TypeNoun
Rootदायाद
FormMasculine, Nominative, Singular
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
प्राप्नोतिobtains/attains
प्राप्नोति:
TypeVerb
Rootप्र-आप्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
पाण्डवःthe Pāṇḍava (son of Pāṇḍu)
पाण्डवः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Nominative, Singular
तस्यof him/of that
तस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
ध्रुवम्certainly/indeed
ध्रुवम्:
TypeIndeclinable
Rootध्रुव
प्राप्तःobtained/entitled (having obtained)
प्राप्तः:
TypeVerb
Rootप्र-आप्
FormMasculine, Nominative, Singular, kta (past passive participle)
तस्यof him/of that
तस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
तस्यof him/of that
तस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
and
:
TypeIndeclinable
Root
अपरःanother (one)
अपरः:
Karta
TypeAdjective
Rootअपर
FormMasculine, Nominative, Singular

दुर्योधन उवाच

D
Duryodhana
P
Pāṇḍu
P
Pāṇḍava(s)

Educational Q&A

The verse highlights how political power, once legitimately secured, tends to stabilize through hereditary succession; it also exposes the ethical tension between rightful inheritance (dāyāda) and the rival’s fear-driven resistance to that legitimacy.

Duryodhana is reasoning that if the Pāṇḍavas gain the kingdom, the rule will remain with their lineage through sons and grandsons, effectively ending the Kauravas’ prospects—revealing his anxiety about losing power permanently.