Shloka 9
Hiḍimba’s Approach and Hiḍimbā’s Warning to Bhīmasena (हिडिम्बागमनम् / हिडिम्बा-भयवचनम्)
नासम्यक्कृतकारी स्यादुपक्रम्प कदाचन । कण्टको हापि दुश्छिन्न आसत्रावं जनयेच्चिरम्,“राजाको इतनी सावधानी रखनी चाहिये, जिससे शत्रु उसकी कमजोरी न देख सके और यदि शत्रुकी कमजोरी प्रकट हो जाय तो उसपर अवश्य चढ़ाई करे। जैसे कछुआ अपने अंगोंकी रक्षा करता है, उसी प्रकार राजा अपने सब अंगों (राजा, अमात्य, राष्ट्र, दुर्ग, कोष, बल और सुहृद)-की रक्षा करे और अपनी कमजोरीको छिपाये रखे। यदि कोई कार्य शुरू कर दे तो उसे पूरा किये बिना कभी न छोड़े; क्योंकि शरीरमें गड़ा हुआ काँटा यदि आधा टूटकर भीतर रह जाय तो वह बहुत दिनोंतक मवाद देता रहता है
na samyakkṛtakārī syād upakrampya kadācana | kaṇṭako hāpi duśchinna āsrāvaṃ janayec ciram ||
Wika ni Vaiśampāyana: “Huwag magsimula ng isang gawain at pagkatapos ay bigong tapusin ito nang wasto. Sapagkat kahit ang tinik, kapag naputol nang masama at naiwan sa laman, ay patuloy na maglalabas ng nana sa mahabang panahon. Gayon din, ang pinuno ay dapat magtago ng sariling kahinaan, ingatan ang bawat ‘sangkap’ ng kaharian gaya ng pagong na nag-iingat ng mga paa’t kamay, at kapag lumitaw ang kahinaan ng kaaway ay kumilos nang pasya; ngunit kapag nagsimula na, huwag iiwanang kalahati, upang hindi maging pinsalang tumatagal.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Do not leave undertakings half-finished; incomplete action becomes a persistent source of trouble, like a broken thorn lodged in the body. In governance this means guarding one’s weaknesses, acting decisively when opportunity arises, and completing initiated measures.
Vaiśampāyana continues a didactic passage on prudent conduct and kingship, using a vivid medical metaphor (a thorn causing long-lasting suppuration) to warn against abandoning actions midway and to stress careful, complete execution of policy.