Previous Verse
Next Verse

Shloka 47

Hiḍimba’s Approach and Hiḍimbā’s Warning to Bhīmasena (हिडिम्बागमनम् / हिडिम्बा-भयवचनम्)

नकुल उवाच मृगराजो वृकश्चैव बुद्धिमानपि मूषिक:,नेवलेने कहा--जब बाघ, भेड़िया और बुद्धिमान्‌ चूहा--ये सभी वीर तुमसे परास्त हो गये, तब तो तुम वीरशिरोमणि हो। मैं भी तुम्हारे साथ युद्ध नहीं कर सकता। यों कहकर नेवला भी चला गया

nakula uvāca | mṛgarājo vṛkaś caiva buddhimān api mūṣikaḥ | nevalena kathā—yadā vyāghraḥ vṛkaś ca buddhimān mūṣikaś ca sarve vīrās tvayā parājitāḥ, tadā tvaṃ vīraśiromaṇiḥ | aham api tvayā saha yuddhaṃ na śaknomi | iti uktvā nevalo 'pi jagāma |

Sinabi ni Nakula: “Kung ang tigre, ang lobo, at maging ang tusong daga—na pawang bantog sa lakas o talino—ay natalo mo na, tunay kang hiyas sa tuktok ng mga bayani. Ni ako’y hindi makalalaban sa iyo.” Pagkasabi nito, umalis din ang monggo. Ipinapakita ng talata ang praktikal na aral: ang pagkilala sa napakalakas na kalaban at ang pag-urong sa laban na walang saysay ay hindi kaduwagan kundi pag-unawa.

नकुलःNakula
नकुलः:
Karta
TypeNoun
Rootनकुल
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular, Parasmaipada
मृगराजःlion (king of beasts)
मृगराजः:
Karta
TypeNoun
Rootमृगराज
FormMasculine, Nominative, Singular
वृकःwolf
वृकः:
Karta
TypeNoun
Rootवृक
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
बुद्धिमान्intelligent
बुद्धिमान्:
Karta
TypeAdjective
Rootबुद्धिमत्
FormMasculine, Nominative, Singular
अपिeven/also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
मूषिकःmouse/rat
मूषिकः:
Karta
TypeNoun
Rootमूषिक
FormMasculine, Nominative, Singular

नकुल उवाच

N
Nakula
M
mongoose (nevala)
T
tiger (vyāghra)
W
wolf (vṛka)
M
mouse (mūṣika)
L
lion/king of beasts (mṛgarāja)