Shloka 9
Jatugṛha-dāhānantara-vṛttāntaḥ
Aftermath of the Lac House Fire
ततो दुर्योधन: कोपादुत्पपात महाबल: । भ्रातृपड्मवनात् तस्मान्मदोत्कट इव द्विप:,इसी समय महाबली दुर्योधन कुपित हो मदोन्मत्त गजराजकी भाँति भ्रातृसमूहरूपी कमलवनसे उछलकर बाहर निकल आया
tato duryodhanaḥ kopād utpapāta mahābalaḥ | bhrātṛpadmavanāt tasmān madotkaṭa iva dvipaḥ ||
Pagdaka, ang makapangyarihang si Duryodhana, nag-aalab sa galit, ay tumalon at tumindig. Gaya ng elepanteng nasa init ng pagnanasa na biglang sumusuong, lumundag siya palabas mula sa “kagubatang-lotus” ng mga kapatid—ang sarili niyang lupon ng kamag-anak—habang ang yabang at poot ay umapaw lampas sa pagpipigil. Ipinahihiwatig ng larawang ito kung paanong ang galit at pagkalasing sa kapangyarihan ay nagtutulak sa pinuno na lumihis sa payo at sa ugnayang-dugo, at magbukas ng daan sa higit pang alitan.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse uses the simile of a rutting elephant to warn how anger and the intoxication of power (mada) can make a person surge beyond restraint, breaking away from kinship, counsel, and self-control—conditions that often precipitate adharma and conflict.
Vaishampayana narrates that Duryodhana, provoked into rage, suddenly rises and bursts forth from among his brothers/kinsmen, compared to a maddened elephant forcing its way out—signaling an escalation in tension and intent.