Shloka 63
Vāraṇāvata-prasaṃsā and the Pāṇḍavas’ Departure (वरणावत-प्रशंसा तथा पाण्डव-प्रयाणम्)
अब्रुवं पुरुषव्यात्र सखायं विद्धि मामिति । उपस्थितस्तु द्रुपदं सखिवच्चास्मि संगत:,उस समय मुझे द्रुपदकी मैत्री और उनकी कही हुई पूर्वोक्त बातोंका बारंबार स्मरण हो आता था। तदनन्तर अपने पहलेके सखा द्रुपदके पास पहुँचकर मैंने कहा--“नरश्रेष्ठ! मुझ अपने मित्रको पहचानो तो सही।' प्रभो! मैं ट्रपदके पास पहुँचनेपर उनसे मित्रकी ही भाँति मिला
abruvaṃ puruṣavyātra sakhāyaṃ viddhi mām iti | upasthitas tu drupadaṃ sakhivac cāsmi saṃgataḥ ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: “Wika ko, ‘O tigre sa mga tao, kilalanin mo ako bilang iyong kaibigan.’ Pagkaraan, nang ako’y humarap kay Drupada, lumapit ako at nakipagtagpo sa kanya gaya ng isang kaibigan.” Itinatampok ng talatang ito ang tensiyon sa pagitan ng naaalalang pagkakaibigan at ng katotohanan ng katayuan at nagbago nang mga pangyayari.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the dharmic strain between personal bonds (friendship remembered and claimed) and the social-political realities that can erode reciprocity; it invites reflection on whether friendship should remain steadfast despite changes in power and position.
The narrator reports a speaker approaching King Drupada and addressing him directly: “Recognize me as your friend.” He then meets Drupada in a friendly manner, setting up the larger episode about an earlier friendship being tested when one party has become a king.